Shimano 2x12 GRX Di2

Shimano breidt zijn gravel-lineup uit. RX825 is het jongste begeerde afkorting en duidt aan wat sinds de lancering van de mechanische 12-fach GRX in september 2023 te verwachten was: een elektronisch aangestuurde GRX van de nieuwste, dus twaalf- in plaats van elfvoudige, generatie.
Omdat de onderdelenreus in de eerste plaats de grootste gebruikersgroepen eerst wil bedienen en wereldwijd de vraag naar dubbel kettingblad-cranks duidelijk groter is dan die naar enkelvoudige aandrijvingen, gaf Shimano hierbij voorlopig de 2x12-optie de voorkeur, zoals PR-manager Jonathan Davis ons toelichtte.
„Specifiek vragen rijders met een weg- of raceachtergrond om de tweevoudige versie. Omdat de RX825 is gebaseerd op technologieën van de reeds bestaande weggroepen en meer racegericht is, was hij sneller te ontwikkelen en eenvoudiger in te voeren. Een 1x-versie zal op een later tijdstip komen.“

In ieder geval zou de 2x12-fach GRX al geschikte overbrengingsopties voor gravelgebruik van allerlei aard moeten aanbieden - van recreatietochten en wedstrijden tot meerdaagse avontuurtrips. Uitgebreide mogelijkheden voor individuele configuratie via extra schakelaars en de E-Tube-app (o.a. schakelintervallen in de Multi-Shift-modus, toewijzing van functies aan individuele schakelaars, parameters voor Synchronized en Semi-Synchronized Shift) vullen het pakket aan.

De nieuwe Di2-groep met Hyperglide+ technologie voor soepele schakelacties omvat herwerkte Dual Control schakel-/remhendels voor optimaal comfort en controle, een Shadow RD+ rear derailleur voor veilig kettingbeheer, evenals een voor gravel geoptimaliseerde front derailleur voor precieze overgangen van het grote naar het kleine kettingblad en omgekeerd.
Of anders geformuleerd: neem de reeds bestaande crankstellen, cassettes en remmen van de RX820-reeks en combineer ze met de nieuwe Di2-hendelset inclusief passende satellietschakelaars, front derailleur en rear derailleur van de GRX 825.

Net als bij de mechanische tegenhanger kan de gewenste overbrenging bijvoorbeeld worden bereikt door te kiezen voor de 820-crank (48/31 tanden) of de RX610-variant (46/30 tanden) en achteraan een cassette van 11–36 of 11–34 tanden.
Als geschikte wielen raadt Shimano de actuele carbonmodellen van de WH-RX880-serie aan met een inwendige velgbreedte van 25 mm en verbeterde Direct Engagement-vrijloopnaven.

Bij de stroomvoorziening van achterderailleur en voorderailleur vertrouwt de elektronische 2x12 GRX, net als de 12-speed-varianten van de Dura-Ace-, Ultegra- en 105 Di2-series, op een kabelverbinding naar de centrale batterij. De directe aansluiting op de multi-poortaccu maakt junctions overbodig en vereenvoudigt de montage.
Volgens Shimano vermindert de centrale en bekabelde stroomvoorziening de complexiteit van de laadprocessen respectievelijk van de verschillende laadtoestanden van de afzonderlijke componenten. Tegelijkertijd zou de stabiele energievoorziening ook bij hoge mechanische belasting in het terrein gewaarborgd zijn.

Het cockpit daarentegen wordt, net als bij de meest recente weggroepen, draadloos gevoed door twee knoopcelbatterijen met een levensduur tot 4 jaar.
Zoals al bij de RX815-voorgangersmodellen zorgt de derde Di2-schakelaar, aangebracht aan de binnenzijde van de stuurhoorntjes, ervoor dat voor het bedienen van extra functies – bijv. aanvullend schakelen, bladeren door de menupagina's van een compatibele fietscomputer, rondenteller – de hand de stevige greep aan het stuur niet hoeft te verlaten.
Bovendien: door het systeem uit te breiden met extra schakelaars op het bovenste stuur, het onderste stuur of op aero-extensions, kunnen atleten in alle denkbare handposities telkens de optimale versnelling kiezen zonder van greep te hoeven veranderen. Ook aan deze extra schakelaars kunnen via de app naast het schakelen tal van andere functies worden toegewezen.

Voor gebruik in het terrein is het cockpit zodanig afgesteld dat de hoorntjes duidelijk omhoog zijn getrokken en een geribbeld oppervlak hebben. Slipvaste remhendels zorgen eveneens voor een te allen tijde veilige bediening, en natuurlijk laten de nieuwe Dual Control-hendels, die 415 g per paar wegen, zich goed integreren in sturen met uitgezette uiteinden.
Met een iets afgerondere vorm is met name de overgang van het stuur naar de STI-hoorntjes naadloos uitgevoerd en vergroot bovendien het greepvlak, wat het risico op drukplekken zou moeten verminderen.

Eveneens bekend uit de racefietswereld: het eigenlijke communicatiecentrum van het systeem is de 310 g wegende achterderailleur. Daarom bevindt zich in de achterderailleur ook de laadaansluiting voor de centrale accu, evenals een multifunctionele knop om het batterijniveau te controleren, een Bluetooth-verbinding tot stand te brengen en de instelmodus voor achterderailleur en voorderailleur te selecteren.
De RX825-derailleur beschikt over Shadow RD+-technologie met het speciale "clutch"-mechanisme. Dit vergrendelt, wanneer ingeschakeld, de derailleurkooi en zou zo het klapperen van de ketting — met bijbehorende geluidsoverlast en het risico dat de ketting afspringt — moeten voorkomen. Om het achterwiel eenvoudig uit- en in te kunnen bouwen, kan het mechanisme eenvoudig worden uitgeschakeld.

De voorderailleur weegt 142 g. De kettinglijn blijft, vergeleken met racefietsgroepen, ook nu nog 2,5 mm naar buiten verplaatst om ruimte te bieden voor brede banden.
Trouwens: De presentatie van de RX825 valt samen met het debuut van een gloednieuwe schakelfunctie genaamd Front Shift Next. Per firmware-update binnenkort beschikbaar, kan via de E-Tube Project Cyclist App bij alle 2x12-systemen, dus ook bij de huidige racefietsgroepen, elke willekeurige Di2-knop met de functie worden ingesteld om op de voorderailleur naar het momenteel niet gebruikte kettingblad en weer terug te schakelen. Als de ketting op het grote blad ligt, schakelt de knop naar het kleine; ligt hij op het kleine blad, schakelt dezelfde knop naar het grote. Het resultaat is nog snellere, meer intuïtieve schakelingen en de mogelijkheid om de daardoor 'vrije' knop op de STI met een willekeurige andere functie te programmeren.

Passend bij de GRX-release presenteert Shimano via het accessoirelabel Pro bovendien een carbonstuur plus aluminium stuurpen voor de snelle gravelfanaten, omdat aerodynamica ook in dit segment steeds meer een thema wordt.
Bij het in drie breedtes (40/42/44 cm) verkrijgbare Discover Aero Carbon komt een compacte 100-mm-drop met 12 graden flare samen met aerodynamisch geoptimaliseerde tops met een downslope voor een neutrale handpositie en 4° sweep naar voren, voor een gestroomlijnde lichaamshouding.
Goede controle wordt gewaarborgd door de 12-graden buiging, terwijl de ergonomische curve aan de drops rekening houdt met de integratie van schakel- en remhendels, om zelfs op het ruigste grindterrein eenvoudig schakelen en remmen mogelijk te maken.

De UD T700-carbonconstructie van het stuur met strategisch geplaatste Dyneema-vezels zou een uitstekende soepelheid bieden en trillingen verminderen, wat de vermoeidheid tijdens de rit vermindert.
Zowel elektronische als traditioneel kabelgestuurde schakelkabels en de hydraulische remslangen zijn op plekken waar ze anders luchtweerstand zouden veroorzaken uit de wind weggewerkt, maar voor monteurs toegankelijk voor onderhoud.
Het gewicht bedraagt, afhankelijk van de breedte, 265 tot 285 gram. De Discover Aero Carbon is compatibel met de Pro Compact Carbon Clip-On Aero-Extensions.

De naam van de bijbehorende stuurpen verwijst naar de +/- 10 graden hoek waarover de Discover Stem 10 kantelbaar is. Hij wordt vervaardigd uit een AL 7075‑legering met 3D-smeed- en CNC-bewerkingsprocessen en is verkrijgbaar in zeven lengtes van 60 tot 120 millimeter (gewicht: vanaf 142 g) met een standaard klemdiameter van 31,8 mm.
In vergelijking met de bestaande Pro Discover-stuurpen, die een hoek van +/- 6 graden heeft, maakt de nieuwe een nog betere aanpassing aan fiets en rijder mogelijk – wat volgens productontwikkelaar Mark Kikkert zwaarder weegt dan het nette uiterlijk van een volledig geïntegreerd cockpit. Temeer daar de Discover-productlijn zich vooral richt op comfort en controle.