Ducati Futa Limited Edition op de weg

Onder de familienaam "Futa", vernoemd naar de Futa-pas die de route tussen Bologna en Florence in de Apennijnen verbindt, brengt Ducati sinds 2022 zijn E-racefietsen samen. De door ons beoordeelde Futa LTD Edition onderscheidt zich, naast de Campagnolo EPS-groep, door de Ducati Corse-lak van de traditionele motorraceafdeling en de bijbehorende opschrift op de onderbuis.

Alle E-racefietsen uit de Futa-modelreeks zijn gebaseerd op UD-monocoque-frames van carbon, waarvan het ontwerp en de buisvormen de aerodynamica benadrukken, en ze lijken op het eerste gezicht op gewone maar tamelijk sportieve racefietsen. Pas bij nader inzien onthult zich in de achterste framesectie de volumineuze achterwielnaaf met geïntegreerde FSA HM 1.0, op de bovenbuis de door LED omlijnde knop om in/uit te schakelen en de ondersteuningsmodi te wijzigen, evenals de afdekking van de laadaansluiting aan het onderste einde van de zadelbuis.

Let op: afgezien van de inmiddels uitverkochte Futa LTD Edition, is de Futa E-Renner momenteel in twee modellen verkrijgbaar. Of uitgerust met een FSA K-Force WE of met een SRAM Rival eTap AXS-groep. In alle drie de modellen zorgt de FSA HM 1.0 achterwielnaafmotor voor extra aandrijving.

Hoewel we ons hadden verheugd op veel testritten bij stralende zon en warme temperaturen om de Ducati Futa LTD elektrische racefiets uitgebreid te testen, moesten we ons uiteindelijk beperken tot de ritten zelf, omdat het weer meestal winters, winderig en koud was. Ondanks de lage temperaturen hield de accu op onze heuvelachtige thuisronde meer dan 50 kilometer en 1.000 hoogtemeters dapper vol en had daarna zelfs nog 16% resterende capaciteit over. De werkelijk haalbare actieradius is echter persoonsgebonden en hangt sterk af van de omstandigheden, je eigen conditie en de rijstijl.

Zoals al vermeld zijn er vijf ondersteuningsniveaus, waaronder de energiezuinige 'Eco'-modus (groen) aan de onderkant en de 'Boost'-modus (rood) aan de bovenkant van de vermogensschaal. Deze zijn te wisselen met de in het bovenbuis geïntegreerde LED-knop of met de Garmin eBike-afstandsbediening.

De bediening is echter (zoals ook bij de Mahle-systemen) iets om aan te wennen, omdat de ondersteuningsniveaus niet trapgewijs met de LED-knop teruggeschakeld kunnen worden. Omdat er systeemtechnisch maar één drukknop is, moet je elke keer viermaal kort achter elkaar drukken om de ondersteuning met één niveau te verlagen. Dat is op de racefiets bij gelijkmatig rijden weliswaar absoluut te verdragen, maar kan bij agressieve groepsritten of bij bijzonder afwisselende topografie snel hinderlijk worden.

Daar komt bij dat de LED-ring, afhankelijk van het niveau, in verschillende kleuren oplicht en tegelijk de accustatus van de batterij kleurgecodeerd dan wel via regelmatig knipperen wil aangeven - helaas is dit bij fel zonlicht niet goed te zien.

Uitkomst moet het Garmin-bedieningselement bieden, dat aan de linker stuurbocht is bevestigd. Het maakt niet alleen het probleemloze wisselen van ondersteuningsmodi in beide richtingen mogelijk, maar maakt ook het comfortabele bedienen van de meegeleverde Garmin Edge Explorer fietscomputer met GPS mogelijk.

We konden er echter niet goed mee overweg, wat mogelijk ook aan Nopains korte vingers lag. Of het nu ging om het vasthouden van de onderstuur tijdens snelle afdalingen of om het remmen, de Garmin eBike-afstandsbediening voelde minstens net zo onhandig aan als de duimschakelaar van de Campagnolo Record EPS-groep.

Het fietsen zelf was echter zonder twijfel voortreffelijk. Dankzij de regeling via een draaimomentsensor richtte het systeem zich naar de kracht waarmee je in de pedalen trapte, en de motor paste zich snel genoeg aan verschillende rijstijlen en wisselende omstandigheden aan. Daarbij was het geluidsniveau van de motor in lagere ondersteuningsstanden zo stil dat het op vlak terrein bij wind-, aandrijvings- en andere bijgeluiden nauwelijks waarneembaar was.

Na het bereiken van de wettelijk voorgeschreven maximumsnelheid van 25 km/h schakelde de FSA-achternaaf zacht uit. Nu stond slechts het gewicht van de fiets van 12,5 kilogram een natuurlijke, vrije trapbeweging in de weg, zonder echter voelbare wrijving te veroorzaken.

Vergelijk je de prestatiegegevens en het rijgevoel van het FSA HM 1.0-aandrijfsysteem met die van de twee Mahle-systemen, dan valt het in principe ertussenin te plaatsen.

Mahle vs. FSA

Enerzijds levert de FSA-aandrijving ongeveer hetzelfde vermogen als de oudere X35+-aandrijving en voelt hij subjectief sterker aan, anderzijds werkt hij wat betreft vermogensafgifte en het natuurlijke rijgevoel van een racefiets op een vergelijkbaar hoog niveau als de nieuwe X20-aandrijving van Mahle. In bepaalde rijsituaties, zoals bij slordige pedaaldruk tijdens het staan of bij de scherpe overgang van een zittende houding naar het wiegetrap, is de aansturing van de FSA HM 1.0 misschien niet helemaal zo perfect als die van de Mahle-aandrijving, maar voor het specifieke gebruiksgebied van racefietsen absoluut toereikend.

Op snelle stukken en bergaf toonde de e-racer zich van zijn beste kant: door zijn hogere zitpositie en de lange kettingstrepen gaf hij veel rijstabiliteit en vertrouwen. Natuurlijk had de Futa door zijn hogere gewicht de neiging om in bochten naar buiten te schuiven en vroeg hij daardoor om iets eerder en krachtiger remmen dan een conventionele racefiets. Desondanks maakte de fiets in zijn geheel indruk met zijn verrassend wendbare maar altijd harmonieuze weggedrag.

Het comfort was dankzij het speciaal voor e-racefietsen ontworpen, robuuste frameset goed en werd ondersteund door de diep afgezakte zitstrepen en de brede Pirelli Cinturato Velo TLR-banden. De 35 mm brede Pirelli-banden boden uitstekende tractie en grip, terwijl de Campagnolo-remmen voor krachtige en geruisloze vertraging zorgden. Zeer lichte rijders zouden ervan kunnen profiteren het lage bandendrukbereik uit te proberen of een TLR-setup te gebruiken om de fiets meer souplesse te geven. Zware rijders zullen de stijfheid van het frameset ook bij volledig opgepompte banden waarderen.

Toepassingsgebied

De Italianen presenteren met de Ducati Futa LTD Edition een stijlvolle e-racefiets die dankzij het ontwerp, de consequent geïntegreerde afwerking en de exclusieve Italiaanse uitrusting het potentieel heeft om een gewild verzamelobject te worden.

Wie het zich kan veroorloven, kan de fiets natuurlijk ook gebruiken om mee te rijden. Met zijn ontspannen endurance-geometrie, een uitstekend weggedrag en het FSA HM 1.0 aandrijfsysteem met koppelregeling biedt hij een bijzonder natuurlijk rijgevoel en een passende ondersteuning om aanzienlijk meer kilometers en hoogtemeters te maken.

Het moet wel gezegd worden dat het door de fabrikant opgegeven bereik van de geïntegreerde 250 wattuur batterij van 80 kilometer waarschijnlijk alleen realistisch is op licht heuvelachtig terrein en in de zuinige ECO-stand. Wie eens 300 hoogtemeters aaneengesloten in de rode Boost-modus wil overwinnen, zal merken hoe snel de hoofdaccu leeg kan raken.

Oplossing hiervoor is de meegeleverde range-extender, die stevig aan de seattube bevestigd kan worden en het bereik theoretisch verdubbelt. Helaas bemoeilijkt zijn lompe vorm het aansluiten van de oplaadkabel op de laadpoort en - afhankelijk van de framemaat - het monteren van een extra bidonhouder aan het onderbuis of het plaatsen van de bidon. Afhankelijk van de omvang van je kuiten kan hij ook bij het trappen in de weg zitten.

Een andere kritiek blijft de wat onoverzichtelijke weergave en bediening van de FSA LED-knop, wat - althans in theorie - ook via een smartphone-app of een Garmin e-bike afstandsbediening opgelost zou kunnen worden. Wij zouden echter volledig afzien van montage van het Garmin-bedieningselement, omdat het ergonomisch misplaatst is en je de houding met handen in de onderkant van het stuur in het heetst van de strijd kan verpesten. In het trainingsleven schakelden we zo zelden van ondersteuningsniveau dat we, ondanks de beschreven beperkingen, uitsluitend met de FSA LED-knop zouden werken.

Subjectief gezien zouden we prima zonder de nieuwe Campagnolo Super Record EPS-groep kunnen. Hoewel de exclusieve elektronische 2x12-groep hoogwaardige materialen als carbon, titanium en keramiek gebruikt en een duidelijk hogere schakelsnelheid en precisie biedt vergeleken met zijn 11-speed voorganger, vinden we dat de groep er optisch lomp uitziet en niet per se de referentie is qua prestaties. Ondanks fabrieksbeloftes bleek de fijne afstelling van beide derailleurs lastig, de batterij moest relatief vaak worden bijgeladen en de schakelacties verliepen vrij stijf en luid. De grotere duimschakelaars maakten het schakelen in de ondergreep weliswaar makkelijker, maar stoorden in de gebruikelijke remgreephouding.
Wie de nieuwe Super Record EPS vergelijkt met de oude 11-speed groep zal misschien enthousiast zijn, terwijl anderen die hem met een actuele Shimano Dura-Ace Di2 of Ultegra Di2 vergelijken teleurgesteld kunnen raken. Mogelijk is en blijft het verschil tussen Campa en Shimano echter slechts een geloofskwestie.