Referendum w sprawie kolarstwa górskiego - wolne prawo do dróg

Gerald Simon znowu to zrobił. Skorzystał z możliwych w naszym kraju, oficjalnych dróg udziału obywatelskiego, aby doprowadzić do zmiany prawa w swoim, jak i prawdopodobnie wszystkich rowerzystów, interesie. Od 22 kwietnia trwa tak zwane postępowanie wstępne dotyczące jego referendum pod tytułem „Mountainbiken freies WEGERECHT“.
Wspólnie z nieznanym z imienia przyjacielem, wniosek w tej sprawie został złożony 9 kwietnia. Dolnoaustriak domaga się w nim zmiany prawa, która pozwalałaby na jazdę rowerem po drogach leśnych wykorzystywanych gospodarczo lub wystarczająco szerokich, za pomocą odpowiednich rowerów (rowerów górskich), bez zgody właścicieli gruntów i z pierwszeństwem dla pieszych. Obecnie, szeroko dyskutowany §33 ustawy leśnej z 1975 roku pozwala na wchodzenie do lasu, ale nie na jazdę bez zgody właściciela lub zarządcy drogi.

Kto chciałby wesprzeć tę inicjatywę, może to zrobić w bardzo prosty sposób online poprzez oesterreich.gv.at za pomocą ID Austria. Alternatywnie można udać się do dowolnego urzędu gminy (w miastach statutarnych: magistrat; w Wiedniu: magistracki urząd dzielnicowy) w Austrii, aby podpisać osobiście.

Od teraz inicjatorzy mają 1,5 roku na zebranie co najmniej 8.969 deklaracji poparcia, co odpowiada jednemu promilowi całkowitej populacji Austrii, aby umożliwić przeprowadzenie referendum. Jeśli im się to uda, mogą sami zdecydować o rzeczywistym terminie złożenia wniosku o rozpoczęcie procedury. Po jego zatwierdzeniu, Ministerstwo Federalne ustali ośmiodniowy okres wpisów, w trakcie którego referendum będzie można faktycznie podpisać.
I tutaj ponownie obowiązuje zasada: jeśli uda się zebrać co najmniej 100.000 podpisów, temat musi zostać rozpatrzony w Radzie Narodowej. Ponieważ jednak na końcowy wynik liczenia podpisów wpływają również deklaracje wsparcia złożone już na etapie wstępnym, zaangażowanie jak największej liczby osób od samego początku jest więcej niż pomocne.

Tym bardziej, że referenda ludowe nie są prawnie wiążące. Zakres ich realizacji zależy od posłów oraz wyników ich konsultacji, debat i ewentualnych rozmów z ekspertami.
Oczywiście: im większe poparcie społeczne dla danej sprawy, tym trudniej będzie ją po prostu przepchnąć w komisji lub na sesji plenarnej parlamentu. W związku z tym Simon ma nadzieję na znacznie więcej niż konieczne minimum 100 000 podpisów, aby temat nie został po prostu zamieciony pod polityczny dywan.

Tego rodzaju doświadczenia miał już prawie 60-latek. W 2007 roku rozpoczął parlamentarną inicjatywę obywatelską na rzecz otwarcia ogólnokrajowej sieci leśnych i gospodarczych dróg gruntowych, nie szczędząc przy tym wysiłku ani wcześniejszych badań: zebrał stanowiska wszystkich partii, aby ocenić szanse na pozytywne rozpatrzenie swojego wniosku w parlamencie; zgromadził informacje w tle i fakty, które przedstawił w formie udokumentowanych argumentów; zapoznał się z ogólną sytuacją prawną dotyczącą udziału obywateli oraz szczególną w odniesieniu do tematu rowerów górskich; przeszukał RIS (System Informacji Prawnej Kancelarii Federalnej) pod kątem orzeczeń Sądu Najwyższego i precedensów; a na końcu stworzył stronę internetową, na której wszystkie istotne dokumenty, w tym listy podpisów, były dostępne do pobrania.
Wówczas zebrano 21 000 podpisów – jeszcze analogowo, zbieranych w kręgu znajomych i rodziny, poprzez organizatorów wyścigów, sklepy rowerowe, stowarzyszenia i wiele innych, przesyłanych pocztą. Rezultat? Odroczenia, aż do zakończenia czarno-czerwonej kadencji.

Co – oprócz samej inicjatywy – już 18 lat temu zaskakiwało: Z doradcą majątkowym i brokerem ubezpieczeniowym mieszkającym w Hernstein zaangażował się nie tylko jeden z pierwszych górskich rowerzystów, który od lat 80. – zmuszony do tego w dużej mierze nielegalnie – oddaje się swojemu ukochanemu sportowi. Ten ojciec rodziny, kolekcjoner skamieniałości, strażak, narciarz i wspinacz jest także wykwalifikowanym leśnikiem i jako taki dokładnie zna las oraz potrzeby jego flory i fauny.

W 2025 roku Simon ponownie podejmuje działania z tą samą skrupulatnością i gotowością do dyskusji, ale zaktualizowanymi metodami. Ponieważ, jak wielokrotnie podkreśla na swoim specjalnie utworzonym kanale YouTube, nadal nic się nie zmieniło – wręcz przeciwnie: W porównaniu z resztą Europy obecne restrykcje wydają się bardziej przestarzałe niż kiedykolwiek, co w obliczu rosnącego znaczenia kolarstwa górskiego jako sportu rekreacyjnego i popularnego dla kraju turystycznego jest bardziej niż tylko niekorzystne. Nie wspominając już o aspektach zdrowotnych, środowiskowych, polityki transportowej czy innych gospodarczych (przegląd jego linii argumentacji można znaleźć w tekście towarzyszącym inicjatywie ustawodawczej od str. 3)

Nie bez powodu zmiana prawa jest wysoce wskazana. „W końcu trzeba dostosować ustawę leśną, aby efekt rekreacyjny lasu był przyznawany rowerzystom górskim w takim samym stopniu, jak pieszym turystom czy narciarzom skiturowym“, podkreśla on m.in. fakt, że ustawa z 1975 roku raczej nie może wprost dotyczyć sprzętu sportowego, który pojawił się dopiero dziesięć lat później.
Simon tym razem cyfrowo zinstytucjonalizował potrzebną do tego wytrwałość. Na swoim kanale YouTube chce przez najbliższe 1,5 roku być gotowy do rozmów, publikować argumenty za i przeciw, prowadzić wywiady i dyskusje, przekazywać wiedzę na temat kolarstwa górskiego i przyrody, a przede wszystkim promować swoją inicjatywę ustawodawczą i zabiegać o jej poparcie.