Burgerinitiatief Mountainbiken - Vrije toegang tot paden

Gerald Simon heeft het alweer gedaan. Hij heeft de hier te lande mogelijke, officiële wegen van burgerparticipatie bewandeld om een wetswijziging in zijn en waarschijnlijk in het belang van alle fietsers te bewerkstelligen. Sinds 22 april loopt de zogenaamde inleidingsprocedure voor zijn volksinitiatief met de korte titel „Mountainbiken freies WEGERECHT“.
Samen met een bij naam niet genoemde vriend heeft hij op 9 april via een aanvraag dit initiatief in gang gezet en vraagt de Neder-Oostenrijker daarin om een wettelijke herziening die het fietsen op voor bosbouw gebruikte of voldoende brede paden in het bos toestaat – met geschikte fietsen (mountainbikes), zonder toestemming van de grondeigenaren en ondergeschikt aan voetgangers. Momenteel staat immers het veelbesproken §33 van de boswet (Forstgesetz) uit 1975 het betreden van het bos toe, maar niet het berijden zonder toestemming van de eigenaar of wegbeheerder.

Wie dit initiatief wil ondersteunen, kan dat heel eenvoudig online via oesterreich.gv.at met ID Austria doen. Of alternatief zijn stappen richten naar elk willekeurig gemeentehuis (in statutaire steden: Magistrat; in Wenen: Magistratisches Bezirksamt) in Oostenrijk om persoonlijk te ondertekenen.

Vanaf nu hebben de initiatiefnemers 1,5 jaar de tijd om de voor het houden van een volksinitiatief minimaal vereiste 8.969 steunverklaringen te verzamelen, dat komt overeen met één promille van de totale Oostenrijkse bevolking. Als het hen lukt, kunnen ze vervolgens zelf beslissen over het daadwerkelijke tijdstip van de indiening van het inleidingsverzoek. Wordt hieraan toestemming verleend, dan stelt het federale ministerie vervolgens de achtdagenlange inschrijvingsperiode vast waarin het volksinitiatief daadwerkelijk kan worden ondertekend.
En ook hier geldt: als er minimaal 100.000 handtekeningen samenkomen, moet het onderwerp in de Nationalrat worden behandeld. Omdat bij de eindtelling ook de in de inleidingsfase al gedane steunverklaringen worden meegerekend, is een zo omvangrijke deelname vanaf het begin meer dan alleen behulpzaam.

Des te meer, aangezien burgerinitiatieven juridisch niet bindend zijn. In hoeverre ze worden uitgevoerd, is aan de afgevaardigden of aan de uitkomsten van hun beraadslagingen, debatten en eventueel besprekingen met deskundigen.
Natuurlijk: hoe meer steun in de bevolking een bepaald verzoek heeft, hoe minder het in de commissie of het plenum van de Nationalrat eenvoudigweg wordt doorgedrukt. Daarom hoopt Simon op veel meer dan de uiteindelijk benodigde 100.000 handtekeningen, zodat het onderwerp niet zomaar onder het politieke kleed wordt geveegd.

Zoiets heeft de bijna 60-jarige immers al eens meegemaakt. In 2007 startte hij een parlementair burgerinitiatief voor de openstelling van het landelijke bos- en goederenwegennet en heeft daarbij geen moeite of vooronderzoek gespaard: standpunten van alle partijen ingewonnen om de kansen op een positieve behandeling van zijn zaak in het parlement af te tasten; achtergrondinformatie en feiten verzameld en in de vorm van verifieerbare argumenten opgesomd; zich vertrouwd gemaakt met de algemene juridische situatie rond burgerparticipatie en de specifieke situatie rond mountainbiken; het RIS (rechtsinformatiesysteem van de Federale Kanselarij) doorgenomen op OGH-uitspraken en precedenten; en ten slotte een website gemaakt waarop alle relevante stukken, inclusief de handtekeningenlijsten, ter download beschikbaar stonden.
Destijds werden er 21.000 handtekeningen verzameld – nog analoog, ingezameld in kringen van bekenden en familie, via wedstrijdorganisatoren, fietsenwinkels, verenigingen enz., per post opgestuurd. Het resultaat? Uitstel, totdat de zwart-rode legislatuurperiode ten einde kwam.

Wat – los van het initiatief zelf – al 18 jaar geleden opviel: bij de in Hernstein woonachtige vermogensadviseur en verzekeringsmakelaar zette zich niet alleen een mountainbiker van het eerste uur in, die sinds de jaren 1980 – gedwongen grotendeels illegaal – zijn geliefde sport beoefent. De vader, fossielenverzamelaar, brandweerman, skiër en klimmer is ook opgeleid boswachter en kent als zodanig het bos en de behoeften van de flora en fauna precies.

In 2025 gaat Simon nu met dezelfde nauwgezetheid en bereidheid tot discussie, maar met geactualiseerde methoden opnieuw aan de slag. Omdat, zoals de inmiddels afgestudeerde politicoloog in zijn speciaal ingerichte YouTube-kanaal herhaaldelijk benadrukt, er nog steeds niets veranderd is – integendeel: in Europese vergelijking lijken de huidige beperkingen verouderder dan ooit, wat gezien het groeiende belang van mountainbiken als vrijetijds- en breedtesport voor een toeristisch land meer dan alleen nadelig is. Om nog maar te zwijgen van de gezondheids-, milieu- en verkeerspolitieke of andere economische aspecten (een overzicht van zijn argumentatielijnen biedt de Begeleidende tekst bij het Volksbegehren vanaf blz. 3)

Niet in de laatste plaats is een wetswijziging hoogst aangewezen. "De boswet moet eindelijk worden aangepast, zodat de recreatieve werking van het bos aan mountainbikers in gelijke mate wordt toegekend als aan wandelaars of skitoeristen", benadrukt hij onder andere het feit dat een wet uit 1975 nauwelijks expliciet een pas tien jaar later verschenen sporttoestel kan betreffen.
Het hiervoor benodigde lange adem heeft Simon ditmaal digitaal geïnstitutionaliseerd. Op zijn YouTube-kanaal wil hij in de komende anderhalf jaar beschikbaar zijn voor gesprekken, argumenten voor en tegen publiceren, interviews en discussies voeren, kennis over de thema's mountainbiken en natuur delen en natuurlijk vooral zijn volksinitiatief bekendmaken en daarvoor om steun werven.