Op de Bohemenronde door Tsjechië en het Mühlviertel

„Hallo, alweer terug? Hoe was het?“ Met een vrolijke glimlach verwelkomt Hanna, die net bij de tap staat, me na onze terugkeer. En voegt, zonder echt op mijn antwoord te wachten, toe: „Wil je een biertje?“
„Heerlijk!“ antwoord ik eerlijk, maar ik sla het aangeboden Kozel voorlopig af. „Dank je, een beetje later.“

Verbaasd kijkt Hanna op van de schuimkraag die ze net vormt. Haar wenkbrauwen schieten verbaasd omhoog.
Oeps. „Bier“ en „later“ — dat gaat hier in Tsjechië, met 128 liter per hoofd wereldleider in het jaarlijkse bierverbruik, blijkbaar niet samen.
„We willen eerst nog douchen,“ mompel ik bijna verontschuldigend.
„Nou goed“ stuurt mijn gesprekspartnerin me naar de kamer – volgens haar blik nog niet helemaal overtuigd van de toelaatbaarheid van die volgorde.

„Veel natuur“ en „voornamelijk geasfalteerde wegen“ had Hanna ons voorspeld. Met het tweede deel van haar voorspelling zat de Tsjechische grondig naast, maar laten we het haar deze keer niet kwalijk nemen. De uit Praag afkomstige en meest recent in de VS werkzame kosmopolite is immers pas een maand hier – te kort om het routenet buiten de rond het Moldaustausee uitstekend aangelegde fietspaden persoonlijk te verkennen.

In feite hoort de Böhmen Runde zo gezien volkomen terecht bij het mountainbikenetwerk van het Mühlviertler Granitlandes. Als het eerste grensoverschrijdende project van deze MTB-regio in het noordwesten van Opper-Oostenrijk voldoet het vooral in Zuid-Bohemen aan de eis voor noppenbanden. Met gravelbikes is het echter, om eventuele vragen daarover voor te zijn, zeker ook leuk.
Officieel wordt de jongste uitbreiding van het tot nu toe uit 37 (!) gemeenten, 17 tochten en meer dan 1010 kilometer bestaande routenet over de staatsgrens heen geopend in het Pinksterweekend in het kader van de Granitmarathons. Tegen die tijd zou ook de bewegwijzering klaar moeten zijn en het aanbod inclusief GPX-track op de Granitland-website ingevoerd moeten zijn.

Hetzelfde geldt voor Vítkův hrádek, het tweede culturele hoogtepunt van de tocht. In de kern waarschijnlijk bijna 1.000 jaar oud, werd op de toren van de voormalige wachburcht in 2006 een via vele houten trappen bereikbaar uitkijkplatform geopend. Tegen een geringe vergoeding geniet je daarboven van een fantastisch uitzicht over het Moldaustausee, het Boheems Woud en de Alpen tot aan den Großen Priel en de Dachstein.
Met zijn prominente ligging op de 1.035 m hoge Wittigsteingipfel is Vítkův hrádek niet alleen al van ver goed zichtbaar. Het stenen bolwerk met een kleine tentoonstellingsruimte en speelterrein draagt daarom ook de titel „hoogstgelegen kasteelruïne van Tsjechië“. Bovendien torent het uit boven het enige dorp in de omgeving dat tijdens de verdrijvingen uit de Sudeten niet werd verwoest: Svatý Tomáš.

Na tien kilometer totale eenzaamheid – en nog eens 40 in het vooruitzicht – betekende dat niet alleen: Mensen (20). Huizen (11). Een kerk (recent gerestaureerd). Ja, zelfs een luxe hotel (4 sterren). Maar bovenal ook twee (!) horecagelegenheden.
Bij onze afdaling hadden we de vele „Bistro“-borden, waarmee in de werkelijk wijde omgeving op het restaurant van onze pension werd gewezen, nog gezien als bijzonder enthousiaste reclame. Intussen wisten we: het is meer een gunst, want wie de enige beschikbare verzorgingsmogelijkheid mist, kan mogelijk een bevoorradingsprobleem krijgen.

In de zomer is er bovendien een herberg in Přední Výtoň direct bij het strand geopend. In het voorseizoen is er een paar meter verderop in elk geval heerlijke koffie en kleine snacks uit een trailer. Wij hadden echter zin in echte Tsjechische specialiteiten, daarom kozen we voor het bij fietsers zeer populaire Forsthaus Hájovna Svatý Tomáš.
De Oostenrijkse keuken heeft de Boheemse veel te danken, van de aardappelsoep via het varkensgebraad tot de Buchteln. Maar zo direct op de plaats van herkomst genoten, smaakten de Semmelknödel en het wildzwijngoulash, de worstjes in bierjus en de Palatschinken met Powidljam meteen nog eens zoveel lekkerder.

Vegetariërs worden in Tsjechische uitstaprestaurants daarentegen vaak teruggedrongen tot het eten van bijgerechten, en veganisten doen er goed aan om van tevoren naar alternatieven te kijken.
Wij alleseters waren na de maaltijd goed versterkt voor het technische hoogtepunt van de tour, de leuke singletrail-afdaling van St. Thomas richting Lipno, waar je na nog wat prettige bos- en weidepaden precies bij het strand in Přední Výtoň aan de zuidkant uitkomt.

Waarmee we bij het meest indrukwekkende van de door mensen gemaakte bijzonderheden op de Bohemenronde zouden zijn. 42 kilometer lang en tot vijf kilometer breed, is het meer dan 300 miljoen kubieke meter water beherende Lipno het grootste meer van Tsjechië.
Als de hoogstgelegen schakel van de Moldau-kaskade is het in 1959, na zeven jaar bouw van de stuwdam, hoofdzakelijk aangelegd als overstromingsbescherming voor de stroomafwaarts gelegen regio en Praag. Aan een waterkrachtcentrale is uiteraard ook gedacht.

Wat het fjordachtige water voor de Tsjechen tegenwoordig in de eerste plaats is, illustreert zijn bijnaam Zuid-Boheemse Zee treffend: men gaat naar het stuwmeer van de Moldau om te baden, te vissen, te zeilen en voor alle denkbare vormen van watersport.
Niet in de laatste plaats zorgt het strand van Přední Výtoň met zijn strook van zand en gras, het idyllische uitzicht op het kerkje en het zacht geklots van de golven meteen voor vakantiestemming.

Overigens vormde deze plek ook de enige uitzondering op het toegangsverbod dat tijdens het communisme langs de hele rechteroever van het meer gold, omdat hier al het militaire sperrgebied begon. Wat ingrijpend voor de mensen was, blijkt achteraf goed voor de natuur: het IJzeren Gordijn werd - niet alleen bij het Lipno - het Groene Band.
En zo werkten we ons een weg door dit prachtige natuurlandschap, soms over lieflijke bos- en weidepaden, soms over zacht oplopende grindpaden, soms over kaarsrecht asfalt. Alleen de uit het Mühlviertel bekende en gevreesde "Gratscher", even steile als korte klimmetjes omhoog, komen aan de andere kant van de grens vrijwel niet voor.

Terug in de vriendelijke gastenkamer van onze accommodatie. Hanna, die ons de dag ervoor globaal had geïntroduceerd in het aanbod aan tochten in de omgeving en ons als een kleine opdracht naar de kapel Heiligwasser in Hörleinsödt had gestuurd, staat achter de toog en tapt het ene bier na het andere. Haar baas brengt de perfect ingeschonken glazen naar de tafels.
„We zijn een klein team, dus iedereen doet van alles“, lacht de gepassioneerde communicator, terwijl ze de tapsinstallatie met verrassend routineuze bewegingen bedient.

Eigenlijk verzorgt de gerenommeerde fotografe hier het marketingwerk voor pensionhouder en MTB-projectondersteuner Tomas Mandat. Maar de serveerster is ziek en het etablissement, dat anders vaak vol zit met schoolgroepen, is stampvol.
Binnen verzamelen zich ongeveer 30 hongerige deelnemers van een loopkamp voor het avondeten, buiten zitten meerdere gravelbikers, wier beladen fietsen tegen het hek leunen. Een groep Oostenrijkse e-bikers verlaat zojuist het terrein richting huis; daarnaast meerdere gezinnen op weekenduitje, om te wandelen en van de natuur te genieten.

Na werktijd zal Hanna nog in het voor alle gasten beschikbare outdoor-jacuzzi stappen en liggend in het borrelende warme water naar de sterrenhemel kijken. Waar geen lichtvervuiling is omdat er nauwelijks mensen zijn, is het nachtelijke firmament immers bijzonder goed te zien.
Als voormalig militair steunpunt, op wiens uitgestrekte terrein naast kunstzinnige sculpturen en echte "Biber Art" nog steeds relicten van het IJzeren Gordijn te zien zijn, is pension Dobík Pasečná meer dan slechts een passende aanvulling op de grensoverschrijdende Bohemen-route. Er zijn wel uitbreidingsplannen: hier een verdieping opzetten, daar iets bijbouwen, en achteraan een zwemvijver aanleggen. Maar de bevers in het beekje vlak beneden aan de voet van de heuvel, waarachter Oostenrijk ligt, zullen blijven. En de rangers van het nationaal park zullen ook in de toekomst geen reden zien voor extra renatureringsmaatregelen.

Aan al dat groen hier moest ze eerst wennen, vertelde de Praagse die net uit de Verenigde Staten teruggekeerd was bij onze aankomst; hetzelfde gold voor het feit dat alles in de directe omgeving van het vroegere "westen" iets langzamer, gezelliger en rustiger verloopt.

Behalve als het om biergenot gaat. Daar geven de lokale bewoners zich eraan over met het tempo en de grondigheid van een stofzuiger. Ook wij kunnen, nadat het werk gedaan is, niet nalaten de Kozel een verrassend vlotte drinkbaarheid toe te kennen. Nou goed: op de Boheemse ronde – Na zdraví, Prost!