Lente in Friuli

We ontmoeten Massimiliano, kortweg Max, in de bar "Al Posto Giusto", de hub voor alles wat er in het kleine dorpje Nimis rond mountainbiken gebeurt. De voorzitter van de lokale fietsclub "Maglianera" is een stevig gebouwde, altijd glimlachende manusje-van-alles en hij heeft ons bezoek tot in de puntjes gepland.
Het is mijn derde verblijf hier, nadat Max ons afgelopen november via Instagram had benaderd en uitgenodigd. En zoals altijd begint de dag met koffie en croissants.
Na een kort voorstellingsrondje - ik heb deze keer een paar van onze gidsen en fotograaf Christoph bij me - gaan we meteen de trails op. De Bernadia Trail Area en het Lugnesie Bikepark staan vandaag op het programma.

De Monte Bernadia rijst als een grote blok uit het landschap van het Friuliaanse heuvelland op, en zijn flanken zien er op het eerste gezicht niet echt uitnodigend uit. Op de top torent het in 1910 gebouwde Forte Bernadia, een gedenkteken uit de Eerste Wereldoorlog, dat, liggend in de tweede verdedigingslinie, echter nooit in een slag verwikkeld raakte.
Tegenwoordig vinden in de gewelven feesten en de sporadische rave plaats.

"Onze trails zijn fysiek", legt Max ons nog even uit, voordat hij in het dichte groen van het eerste pad duikt. En inderdaad zullen we merken dat het hier niet gaat om geëgaliseerde, machinaal aangelegde, makkelijk kabbelende highways waarop je je ook wel eens gewoon naar beneden kunt laten drijven.
Het kalkgesteente is na de regenbuien van vorige week een mix van glad en scherpkantig, en telkens zijn er tegenklimmetjes die sowieso leuker zijn als je ze met vaart in de wiegetrap naar boven sprint. Deze paden geven duidelijk de voorkeur aan fitte bikers - maar wie doet dat eigenlijk niet?"

De karakteristiek van de trails is te danken aan hun ontstaan: in moeizame handarbeid heeft het team van Maglianera oude, deels vervallen paden tussen de verschillende dorpen vrijgelegd en van de grootste hindernissen ontdaan. En dat, anders dan in sommige Oostenrijkse regio's, in opdracht van en met de volledige steun van de gemeente.

Natuurlijk is ook hier niet alles rozengeur en maneschijn: Max liet me bij mijn eerste bezoek al een losgerukte wegwijzer zien – je kunt het waarschijnlijk nooit iedereen naar de zin maken. Zijn uitspraak „We are outside the law“ onderstreept de situatie in het Friaul: er is simpelweg geen wet waarin mountainbiken op boswegen geregeld is. Maar ook daaraan werkt Maglianera en men staat in levendig contact met de regionale regering.
Over het algemeen hebben we al langer de indruk dat de industriële bosbouw, zoals die in Oostenrijk gebruikelijk is, vaak diametraal tegenover het biketoerisme staat. De oude beuken en dennen hier in het Friaul of in het nabije Slovenië zijn hooguit brandhout, en daarom kun je je op de MTB hier ook meer ongestoord bewegen dan 40 km verder naar het noorden, aan de andere kant van de grens met de Alpenrepubliek. En tijdens het jachtseizoen, bij drijfjachten, worden sommige trails gewoon in onderling overleg tot de middag afgesloten – zo eenvoudig kan het gaan.

Na de Brisicul, onze laatste trail in de Bernadia-area en met de hand gevormd hoogtepunt van de dag, rollen we ontspannen de vallei uit en stoppen we weer voor een biertje en een panini in Al Posto Giusto.
De bar is tegelijk accommodatie, basiskamp, fietsenwerkplaats en vertrekpunt voor alle tochten in Nimis. Baas Lorenzo, zelf lid van de Maglianera-club, stelt zijn huis graag ter beschikking voor borrels na afloop van ritten, maar ook voor evenementen. Zo bevinden we ons in de gelukkige positie om deel te nemen aan de jaarlijkse bijeenkomst van IMBA (International Mountain Bicycling Association) Italy.
Max zou geen Max zijn als hij ook hier niet zijn vingers in het spel had. Bovendien is hij de Trailforks-moderator voor het Friaul, en tot onze verrassing legt hij uit dat trails die nieuw op het platform verschijnen, wel degelijk gecontroleerd worden en soms ook weer verwijderd. Een verfrissend verschil met andere apps zoals Strava of Komoot.

We hebben maar liefst acht trails achter de rug, en de locals willen ons nog drie extra in de "Lugnesie Bikepark" laten zien. De naam is echter wat misleidend; met een lift en bikeparklijnen heeft het kleine dorpsheuveltje niets te maken. Het is meer een recreatiegebied, doorkruist door wandelpaden. Maar ook hier hebben de bikers van Nimis drie eenvoudige lijnen aangelegd – perfect terrein voor trainingssessies.
Op de vraag waarom we een vrijdagmiddag geen enkele wandelaar in dit stadsbos tegenkomen, heeft Max een pragmatisch antwoord: "Italianen zijn geen buitenmensen. Ze gaan niet wandelen, ze hangen liever rond in winkelcentra..."

De aanhoudende regen van afgelopen week is ook de volgende dag nog merkbaar. We hebben besloten een shuttledag in te lassen en hebben daarvoor iets zuidoostelijker de trails bij San Leonardo uitgekozen.
We delen de shuttle met drie Italiaanse bikers die flink gas geven. Daardoor hebben we moeite om op de onbekende en gladde paden bij te blijven. Voordat we ons voor de gebruikelijke Aperol en een ijsje in San Pietro neerzetten, nemen we nog een van onze favoriete afdalingen onder handen: de Machete Trail. Uitgeput maar gelukkig beginnen we vervolgens aan de 'terugreis' naar Nimis.

En omdat, zoals gezegd, de weg het doel is, zullen we morgen nog een oude bekende bij Tolmezzo opzoeken. Jaren geleden bleef ik op deze berg in de sneeuw steken en moest ik afhaken, maar morgen zouden de omstandigheden moeten passen.
Trailcenters en shuttles zijn echt geweldig, maar nu wordt het weer tijd voor iets alpins …