KTM Machina Kapoho Di2 met Bosch Performance-update in de test

Meer zit er niet in, althans niet in het KTM Macina Kapoho-universum - waarmee we meteen bij de kern van de zaak zijn. De versie met Shimanos Di2 en het elektronische FOX Live Valve Neo-veersysteem biedt een waar vuurwerk voor technieknarren. Het Bosch Performance Upgrade 2.0 met iets meer koppel en een berg coole elektronische functies doet de rest, waardoor er bijna geen grenzen zijn aan de snufjes, trucjes en optimalisaties. Daarmee is de KTM Macina Kapoho Exonic Di2 zeker geen fiets voor iedereen, maar een halleluja voor allen die deze technische vernieuwingen open tegemoet treden en, net als de jonge wilden van de Formule 1, hun rondetijden en de afstelling van hun vering graag via de computer optimaliseren.

Met de demperophanging en het markante achterste driehoekige frame, maar vooral ook met de oranje lak is die KTM in elk geval een bike die visueel opvalt. Ik hou van die Californische zonsondergangen op fietsframes, die ontelbare facetten die zich in de glinsterende lak verstoppen, de spetters die me aan mijn eerste GT Karkoram uit 1992 doen denken - wat een heerlijke afwisseling bij al die zwarte en grijze frames! Die mogen tijdlozer zijn, maar oranje kan altijd, vind ik.

Bergop speelt de fiets veel van de bekende sterktes van zijn geometrie uit. De lange wielbasis, de evenwichtige zithouding en de hoge tractie zorgen ervoor dat zelfs steile en losse beklimmingen verrassend onspectaculair worden. Het nieuwe Fox Live Valve Neo-veersysteem werkt al solide. Terwijl klassieke veringen altijd een compromis moeten sluiten tussen aandrijfneutraliteit en gevoeligheid, werkt het elektronische systeem bergop met iets meer tegenwerking. Het achterdeel blijft tijdens het trappen hoger in de veerweg staan, wiebelen wordt geminimaliseerd en toch opent de demper bij wortels of rotsranden praktisch zonder vertraging. Het resultaat is een zeer efficiënt rijgevoel, zonder dat je steeds de lockout hoeft te gebruiken of concessies aan tractie hoeft te doen. Vooral in technische beklimmingen geeft het systeem veel rust en vertrouwen, omdat het achterwiel ook op losse ondergrond netjes de bodem volgt en tegelijk voldoende support biedt voor actieve rijmanoeuvres.

Ook de Bosch-update is goed gelukt; met 120 Nm maximaal koppel geeft die gewoon een tikkeltje meer flexibiliteit wanneer het echt steil wordt of je, zoals gewoonlijk, te laks was met schakelen en vergat tijdig terug te schakelen. Dat beetje extra koppel fungeert dan als een reddingsboei, waardoor je je in veel gevallen zelfs met een lage cadans nog kunt redden. Mocht je toch vast komen te zitten, dan is de aanloophulp van Bosch intussen een van mijn favoriete functies - ermee kun je zelfs in steil terrein op losse ondergrond vrij ontspannen weer wegrijden.

De Shimano Di2-schakeling kan binnen het Bosch-ecosysteem op drie manieren worden gebruikt. Enerzijds is er de handmatige modus; die werkt zoals we dat van fietsversnellingen gewend zijn.

De tweede modus is de M+‑modus, waarbij de schakelautomaat schakelt wanneer je niet trapt. De motor draait dan gewoon de ketting door en bij het verdere pedaleerwerk zit je automatisch in de juiste versnelling. Dit werkt in beide richtingen: bijvoorbeeld als je bij een snelle afdaling in de tegenopstap remt en je bij het trappen meteen in de juiste versnelling zit, of als je vanuit stilstand wegrolt en bijvoorbeeld bij 40 km/h weer wilt trappen.

De automaatmodus neemt vervolgens alle schakelhandelingen over en is naar mijn mening een goede metgezel op vlakke stukken, in stedelijke omgeving of tijdens ontspannen tochten. In het terrein moet hij echter steeds weer door handmatige ingrepen worden overruled, omdat de automatische functie natuurlijk niet kan voorspellen wat er gaat komen en juist bij de overgang van snel naar steil te traag is.

Bij het afdalen blijft de bike trouw aan zijn lijn en geeft hij vanaf de eerste meter enorme rijrust en veiligheid. De lange wielbasis en de uitgebalanceerde geometrie zorgen ervoor dat de bike zich zelfs in snelle en ruwe passages nauwelijks uit zijn evenwicht laat brengen. Nieuw is daarbij de manier waarop het Fox Live Valve Neo-onderstel dit karakter ondersteunt. Terwijl het systeem op vlakke stukken en bij een actieve rijstijl merkbaar meer steun biedt, opent de demper bij klappen binnen milliseconden en stelt hij de volledige veerweg ter beschikking. Daardoor staat de bike in bochten, remgolven en compressies hoger in de veerweg, zonder op wortelmatten of verblokte stukken aan comfort in te boeten. Zo biedt het Valve Neo een goede combinatie van een volle rijbeleving en precies feedback van de ondergrond. Het Macina Kapoho Exonic Di2 voelt daardoor een beetje levendiger en gedefinieerder aan dan het zustermodel dat ik vorig jaar zonder actief onderstel mocht testen; toch blijft de bike ook met actief onderstel een Railjet op twee wielen, een met actief onderstel geaard fiets met veel tractie en veel veerweg en geen stuiterbak.

Bij trailgebruik blijkt al snel dat Live Valve Neo daadwerkelijk meer ondersteuning in het veersysteem mogelijk maakt, zonder op ruw terrein onnodig comfort op te geven. De fiets staat hoger in de veerweg, voelt bij accelereren en pumpen duidelijker gedefinieerd en biedt in bochten merkbaar meer steun, terwijl de respons op wortels en hobbels tegelijkertijd verrassend gevoelig blijft.

Ik moet bekennen: de nieuwe Trick Check van Bosch is best grappig. De in de motor ingebouwde gyrosensoren herkennen bepaalde manoeuvres met een nauwkeurigheid van +/- 10%. Of ik die 10%-waarde nu voor 100% of slechts voor 90% zou vertrouwen, weet ik niet; in de praktijk blijkt in ieder geval dat de resultaten de gevoelde verschillen tussen de stunts behoorlijk goed weerspiegelen. Zodra na een keiharde manoeuvre de banden weer de grond raken, geeft een pieptoon—alsof het applaus van een enthousiast publiek—aan wat zojuist is gepresteerd. Dat gebeurt meteen, naar gevoel veel nauwkeuriger dan bijvoorbeeld Garmin dat registreert, en vooral in de drie varianten Jump, Wheelie (= Manual) en Stoppie. Een sprong telt vanaf 0,5 m afstand en een minimumduur van 0,15 seconden. Een wheelie of manual moet minstens 2 m lang zijn — met een hellingshoek van 15° en een minimumsnelheid van 5 km/h. Een stoppie moet minimaal 0,3 s duren; de minimale hellingshoek hangt af van de snelheid. Dat zijn waarden die zelfs mij, als een biker die laag bij de grond rijdt, af en toe een Trick Check-piepje en een grijns ontlokken.

De KTM Macina Kapoho is in al zijn varianten al een stoer eMTB. De Exonic Di2-variant als topmodel is het pronkstuk en zowel qua prijs als technisch een statement. Wie het KTM Macina Kapoho in principe al op het vizier had en bovendien van innovatieve techniek en elektronische tuning houdt, zal er nog meer plezier aan beleven. Minder technisch onderlegde rijders zouden weliswaar profiteren van de automodi van de elektronische vering, maar daarvoor is toch een degelijke basisafstelling nodig die vervolgens voor de meeste gebruiksprofielen geschikt is.

Ik was positief verrast door de nieuwe Bosch Performance Upgrade, die alle Gen. 5-motoren ten deel valt; het koppel van 120 Nm zorgt vooral voor meer flexibiliteit in steile beklimmingen, waar de trapfrequentie snel onder een kritische waarde kan zakken en het dan mogelijk te laat is om terug te schakelen. De Trick Check van Bosch is echt leuk en ook al is hij niet altijd tot op de centimeter nauwkeurig, hij werkt duidelijk reactiever en voelt aanzienlijk preciezer dan bijvoorbeeld de door Garmin geïntegreerde oplossingen.

Al met al is de KTM Macina Kapoho Exonic Di2 zowel bergop als bergaf een extreem capabele machine. De 800 Wh accu garandeert een behoorlijke actieradius. De motor zorgt bergop in steile hellingen voor een goed momentum; bergaf doen de mullet-geometrie en het onderstel de rest als het gaat om vriendelijk rijgedrag, stabiele Railjet-looprust en vertrouwenwekkende prestaties.