Eerste rit: Moustache Clutch oftewel Project Box 46

Vraag van de Schmerzlosen: Of ik in het kader van een perskamp in Freiburg im Breisgau, aan de westkant van het Zwarte Woud, het gloednieuwe Moustache Project Box 46 wil testen? Om bedachtzaam over te komen heb ik daarop op Bikeboard rondgesnuffeld, een beetje gegoogeld en mijn Duitse collega’s gevraagd:
Zo’n fiets met een motor-transmissie-eenheid heb ik nog nooit gereden. Erwin „NoSane“ Haiden leek zwaar enthousiast over de Moustache Game, die was uitgerust met een Bosch-motor en een Sram-versnelling.
De zoekmachine spuwt over Freiburg onder andere “In Freiburg you can find 106 MTB trails with a total length of 312 km” uit.
Mijn collega’s spreken van studentenstad, zacht klimaat, de warmste stad van Duitsland.
Natuurlijk wil ik. Wat voor vraag!

Vooraf: zowel de fiets en de trails als de stad maakten waar wat mijn korte vooronderzoek had voorspeld.
Daarom mijn aanbeveling: pak een krachtig MTB Enduro-bike, bij voorkeur een Moustache, en ga er een paar dagen met vrienden en vriendinnen op vakantie.

Als dat nu wat onduidelijk overkwam: geen zorgen, de Game blijft, het is tenslotte een super fiets. Waarom dan de Clutch?
De MGU en de riemaandrijving zijn de meest opvallende verschillen die pleiten voor de uitbreiding van het assortiment. Daarnaast zijn er ook wat meer verborgen details.
Allereerst: Door de overstap naar de 4,1 kg wegende Pinion-unit wordt de ongeveerde massa met circa 750 gram verminderd. Dat is ongeveer het gewicht van veelvoorkomende derailleurs en cassettes. Dit gewicht wordt naar het midden van de fiets verplaatst. Dat helpt om het zwaartepunt van de fiets nog lager te leggen. Bovendien verbetert de vermindering van de ongeveerde massa het rijgedrag, omdat het achterstel lichter en wendbaarder wordt.

Met de Clutch keert Moustache bovendien terug naar zijn wortels wat wielmaat betreft. In 2014 werd de Samedi FS27/9 gepresenteerd. Destijds koos men – volgens de fabrikant voor het eerst bij een e-MTB – voor een combinatie van een 27,5" achterwiel en een 29" voorwiel. Tussentijds werd van de mullet-configuratie afgezien, de Clutch mag nu weer met MX-uitvoering van stapel lopen.
De voordelen zijn een rustige loop aan de voorkant en nog meer wendbaarheid aan het achterwerk door het kleinere achterwiel. Bovendien zit je, als je bergaf over steile treden gaat, misschien net dat beslissende stukje lager.

Geometrie

De geometrie met 77° zit- en 64,5° stuurhoek belooft veel plezier, maar ook controle. De verhouding van Stack tot Reach (maat M: 634 mm tot 462 mm) en de relatief korte afstand tussen zadel en achteras van 450 mm (gelijk voor alle maten) onderstrepen de ambities van de ontwerpers om een krachtig endurobike te bouwen.
Zo zit je centraal boven de fiets. Gecombineerd met het lage zwaartepunt heb je de Clutch niet alleen onder controle tijdens het downhillen, maar ben je ook uitstekend gewapend voor steile, technische beklimmingen.

Lagere zwaartepunt, verminderde ongeveerde massa, mullet-wielopstelling en natuurlijk de geometrie hebben een positieve invloed op de kinematica.
Zo belooft de Clutch een fijngevoelige respons aan het begin van de veerweg wanneer kleine bodemgolven moeten worden opgevangen. In het middengebied neemt de progressie al merkbaar toe. Dat betekent enerzijds nog steeds een gevoelige reactie van de demping, anderzijds stijf genoeg om de obstakels plat te drukken. Als je het dan echt laat knallen, ben je volgens Moustache dankzij de wederom grotere progressie toch beschermd tegen doorslaan.

Bij de zoektocht naar de passende veerelementen werd uitgebreid getest in het portfolio van de gebruikelijke verdachten. Moustache vond uiteindelijk wat het zocht bij Rockshox.
Afhankelijk van het model wordt de Clutch daarom geleverd met de Rockshox Domain of ZEB Select/Ultimate met 170 mm veerweg aan de voorkant, respectievelijk de Super Deluxe Select of de Vivid Select/Ultimate demper op de achterbouw die is uitgerust met 160 mm veerweg.

Zoals van de aluminium-specialist te verwachten valt, zullen alle Clutch-modellen ook uit aluminium gesmeed zijn. Aan de kwaliteit van de afwerking, die Erwin al uitvoerig in het Game-bericht heeft geprezen, is niets veranderd.
In totaal komt de Clutch in drie versies: 160.7, 160.8 en 160.9. Alle drie modellen zullen op zelfgemaakte wielen rijden, uitgerust met Maxxis Assegai-banden in de breedte 2.5. Geremd wordt consequent met Magura-producten - de MT5 of de Gustav Pro, in elk geval met 203 mm grote remschijven.
Prijsgewijs zal het trio zich tussen 7.999 en 9.999 Euro bewegen en in juni van dat jaar in telkens twee kleuren (slab grey & dune) op de markt komen.

Wie een bergavontuur met bagage wil beleven, kan kiezen voor de Clutch SUV 150.7 voor € 8.299,-. Dezelfde aandrijving, iets minder veerweg en een minimaal steilere balhoofdhoek kenmerken deze met voor- en achterlicht, bagagedrager en spatborden uitgeruste 150-mm-variant. Verder is de Clutch SUV uitgerust met Maxxis Rekon-banden en een combinatie van RockShox Psylo Silver RC en Magic Grip. Daarmee is men voor ritten over stok en steen nog steeds uitstekend uitgerust, maar kan men ook tijdens langere tochten alles wat nodig is op de fiets meenemen.

In de zomer van 2023 veroorzaakte Pinion met de presentatie van zijn Motor Gearbox Unit op de Eurobike opschudding; sinds vorig jaar is het systeem ook daadwerkelijk op de trails gearriveerd – en meteen met een software-update die bovendien automatisch schakelen mogelijk maakte.
Moustache behoorde niet tot de oorspronkelijke negen fabrikanten die aanvankelijk aan boord waren. Early adopters zijn de Fransen echter wel, want zij hadden afgelopen zomer al het in het begin genoemde prototype aan de start.

Het Duitse merk Pinion slaagt er met de MGU in om schakeling en versnellingsbak tot één geheel te persen. Door de integratie van de versnellingsbak in het midden van de fiets ontstaan meerdere voordelen.
De gewichtsfactor is hierboven al besproken. Verder is de aandrijving beschermd tegen steeninslag of wortels – wie nog nooit een derailleurhanger of derailleur heeft verbogen of afgebroken, mag zich nu melden! – en ook tegen vuil en water. Dit verlengt de onderhoudsintervallen. Zo zou een oliewissel elke 10.000 km volstaan; slijtage lijkt het systeem bijna niet te kennen.
Leuk weetje: in de MGU 'zwemmen' slechts circa 100 milliliter olie op de bodem. De tandkransen pakken daaruit de olie op die ze nodig hebben om soepel te lopen. Je kunt je dat voorstellen als bij een waterrad. De schoepen daarvan drijven ook niet in het water, maar duiken slechts een beetje in, en worden dus aangedreven door relatief weinig en bovendien laag water uit de rivier.

Wat de versnellingsbak betreft, grijpt Pinion terug op zijn techniek die al zijn waarde heeft bewezen in de C.12 en C.9. Deze berust op een rechte tandwielverzahning met twee achter elkaar geschakelde tandwielgroepen en werd voor de MGU slechts licht aangepast.
In het geval van de in de Moustache gemonteerde MGU 12 beschikt de versnellingsbak aan de ene kant over drie tandkransen en aan de andere kant over vier. Daardoor ontstaan 12 versnellingen (3x4) met een overbrengingsbereik van 600%. Het enorme bereik – ook de tweede beschikbare optie met slechts negen versnellingen komt op maar liefst 568 procent – is een bijkomend voordeel van het systeem.
Geschakeld wordt met een zeer eenvoudige, ergonomisch perfecte trigger op het stuur, die elektronisch aangestuurd wordt en daarom snel en nauwkeurig werkt. Handig: ook staand of onder belasting kunnen versnellingen probleemloos gewisseld worden. En dankzij de SmartShift-functie hoef je je niet te beperken tot slechts één versnelling per hendelbeweging, maar kun je ook meerdere versnellingen tegelijk schakelen.

Naast handmatig schakelen kun je ook automatisch of halfautomatisch van versnelling wisselen. Bij Start Select bepaal je enkel welke versnelling ingeschakeld moet zijn bij stilstand. Met Pre Select wordt daarnaast de versnelling vastgelegd die gewenst is tijdens rollen in vrijloop, bijvoorbeeld bij een downhill. Zo kunnen te zware versnellingen bij het wegrijden of het 'in het luchtledige trappen' bij hogere snelheid worden vermeden.
De automatische schakeling kiest tenslotte volledig zelfstandig de versnellingen. De sensoren gebruiken snelheid en cadans als beslissingscriteria voor de juiste versnelling. De rijder kan zich op het trail concentreren, maar kan, zoals gewoonlijk, de versnelling ook handmatig met de trigger kiezen als de automaat niet de gewenste versnelling inschakelt. De automaat kan te allen tijde door lang drukken op de kleine schakeltrigger aan- en uitgezet worden.

Volgens de fabrikant levert de motor een koppel van 85 Nm, waarmee hij zich op het niveau van Bosch CX en Shimano EP8 bevindt. Direct gemeten aan het achterwiel zou hij die beiden echter duidelijk overtreffen.
Er kan gekozen worden uit vier ondersteuningsmodi – Eco, Fly, Flow en Flex – en een startondersteuning. Tussen de modi wordt gewisseld met een duimschakelaar. De ring aan het stuur is onopvallend, maar werkt uitstekend. Daarnaast heeft hij een functietoets die via een app kan worden toegewezen.
Als schakelen aan het stuur niet genoeg is: hetzelfde kan ook direct op het in het bovenbuis geïntegreerde display worden gedaan. Het verzonken scherm geeft bovendien, zoals gebruikelijk, informatie over zaken zoals de resterende accuduur, gereden kilometers en dergelijke.

De in de onderbuis vastgeschroefde accu levert 780 Wh. De 3,9 kg wegende batterij wordt exclusief voor de Clutch gemaakt; de Fransen grijpen hier dus, anders dan bij het bovenbuis-display en de bedieningswip, niet terug op de door Pinion in samenwerking met het Zwitserse label FIT aangeboden periferie.
Last but not least is de Clutch (uitgezonderd het 160.7, dat is uitgerust met een KMC Anti-Rust ketting) voorzien van een carbon riemaandrijving van Gates. Ook bij deze beslissing stonden hoge prestaties en weinig onderhoud centraal in de overwegingen.

Direct na aankomst in Freiburg werden we stijlvol met de Schauinslandbahn in een in 1930 gebouwde gondel naar de gelijknamige berg van 1.284 m gebracht.
Een bezoek aan deze top met genoemde kabelbaan - de langste van Duitsland - is in ieder geval aan te bevelen. Extra geluk heeft wie boven ook nog een mooi Endurobike aantreft, omdat er vanaf de Schauinsland volop leuke trails naar het dal lopen.
Het Endurobike rolt eroverheen, bergop en bergaf, volkomen onaangedaan door kleinere of grotere obstakels. Gevorderde Endurobikers kunnen met de Clutch echt over de trails scheuren. Ik word daar telkens een beetje van getuige, totdat de wilde jongens uit mijn gezichtsveld verdwijnen.
Voor mij, als oldie, viel vanaf het begin op: de fiets strijkt mijn fouten als het ware glad. Zo raak ik ondanks verkeerde lijnkeuze of slechte sprongtechniek nooit in de problemen en heb ik steeds meer plezier op de trail.

De motor is stil; bij het schakelen ontstaan er systeemmatig geluiden bij de overgang van de 4e naar de 5e en van de 8e naar de 9e versnelling. Deze ontstaan, volgens de ter plaatse aanwezige Pinion-rijder, omdat hier twee tandkransen (onthoud: 3x4 tanden) worden verwisseld, maar ze storen het schakelsysteem niet.
Apropos geluiden: Als de riemaandrijving, die stil zijn dienst verricht, toch eens zou zoemen, is het aan te raden gewoon een paar druppels water erop te spuiten. Het geluid wordt namelijk door stof veroorzaakt, dus het is niets ernstigs!

Meestal ben ik bij de eerste rit met een nieuwe fiets door het grote aantal hendels en schakelaars op het stuur altijd een beetje overrompeld. Bij de Clutch was dat niet zo. Alle triggers zaten op hun plek, ik hoefde nooit na te denken welke hendel of welke tuimelschakelaar ik moest bedienen. Ik drukte altijd intuïtief op de juiste knop.

Op de automatische modus was ik bijzonder benieuwd. In- en uitschakelen met één druk op de knop is intuïtief en werkt ook op de trail. Eenmaal geselecteerd bepaalt de automatische modus aan de hand van cadans en snelheid welke versnelling optimaal is.
Bij het klimmen moet je de automatische modus bewust kiezen, omdat de versnellingen, althans voor mij, niet altijd optimaal waren. Want ik rijd graag met lichtere versnellingen en een hoge cadans. Dat kan de MGU natuurlijk niet weten. Uiteraard kun je via de trigger altijd handmatig bijsturen.
Bij het dalen was ik enthousiast over de automaat. Bij snelheidsveranderingen hoorde ik voortdurend het schakelgeluid (niet storend), en bij de volgende pedaalslag zat ik in een versnelling die goed aanvoelde.

In plaats van een diepgravende analyse van de kinematische kenmerken, veringsprestaties of van de geometrie en gewichtsverdeling — die ik wegens gebrek aan de juiste enduro-skills toch niet zou kunnen leveren — wil ik tot slot nog over twee aha-momenten berichten:
Op de eerste dag kwam ik tijdens de downhill op een plek waar ik op het eerste gezicht dacht dat het beter was af te stappen. Stom, want: verderop wachtte onze fotografe. Dus ogen dicht, nee, beter tanden op elkaar en naar beneden. En inderdaad trotseerde ik, of beter gezegd de Moustache, de stenen en wortels vrij probleemloos.

Op de tweede dag kwamen we bij een trailpassage waar ik even overwoog of ik de fiets naar beneden moest duwen: steil, wortelig en een klein stepje met een daaropvolgende bocht. Weer bleef ik echter in het zadel en had opnieuw geen probleem. De groep besloot daarop echter precies daar de klimkwaliteiten van de fiets te testen.
Wat?!? Dáár moet ik naar boven? Dan val ik achterover en lig ik als een kever op mijn rug op de grond! Dat en soortgelijke gedachten had ik eerst. Uiteindelijk werd ik toch door ambitie gegrepen en heb ik het ook geprobeerd. De ondersteuning op Flow, zithouding zoals in het leerboek en weg was ik. Het lage zwaartepunt, de dikke banden, het gevoelig reagerende onderstel en de motorondersteuning maakten het mogelijk. Met een beetje buikpijn kwam ik weer bovenaan.

Ik voelde me vanaf het begin comfortabel op de Moustache Clutch. De fiets hielp me mijn grenzen op de trail te verkennen en die ook te verleggen.
Als het snel over wortels en stenen gaat, vind ik het moeilijk om afzonderlijke onderdelen of factoren van de fiets aan te wijzen die verantwoordelijk zijn voor dat goede gevoel. Het moet als totaalconcept kloppen. En precies dat geslaagde samenspel van alle componenten vond ik hier.
Conclusie: De Clutch heeft zijn naam terecht gekregen!