De B Works: Powermeter binnen- en buitentest
06.03.25 08:10 12025-03-06T08:10:00+01:00Text: Der Baranski (vertaald door AI)Foto's: Erwin Haiden, Der Baranski, fotorika.de, Gottfried Gärtner (KOTL)Reloaded: Powermeter-wattvergelijking van SRM, Shimano, SRAM en Garmin. Inclusief tips en trucs voor optimaal gebruik.06.03.25 08:10 1282025-03-06T08:10:00+01:00De B Works: Powermeter binnen- en buitentest
06.03.25 08:10 1282025-03-06T08:10:00+01:00 Der Baranski (vertaald door AI) Erwin Haiden, Der Baranski, fotorika.de, Gottfried Gärtner (KOTL)Reloaded: Powermeter-wattvergelijking van SRM, Shimano, SRAM en Garmin. Inclusief tips en trucs voor optimaal gebruik.06.03.25 08:10 1282025-03-06T08:10:00+01:00
Powermeters zijn eindelijk ook in brede kring op de markt en in de scene aangekomen. Ook onze Baranski gebruikt ze al bijna 20 jaar en heeft onvermoeibaar uitgelegd dat een powermeter veel meer oplevert dan een paar carbonwielen of een fancy framekit die naar verluidt negen watt op het vorige model bespaart. Maar bij de volgende bijeenkomst verscheen die geïnteresseerde expert toch weer met nieuwe hoogprofielwielen, omdat die gewoon meer bling-bling boden dan een onopvallend in de krans van de crank ingebouwde meeteenheid.
Zoals bij alles wat meet, staat of valt de waarde van een powermeter met de meetnauwkeurigheid. Fabrikanten geven tegenwoordig doorgaans +/- 1 procent op, wat natuurlijk indrukwekkend klinkt.
Maar Baranski weet: deze aanduiding betekent alleen dat het apparaat zich binnen dat corridorgbereik beweegt, dus dat jouw 300 watt van vrijdag precies dezelfde 300 watt zijn als op zondag — of juist 297 of 303.
Wat hem echter altijd bijzonder interesseerde, is hoe nauwkeurig die waarden ten opzichte van een gedefinieerde basiswaarde liggen. Vooral in wedstrijden worden vaak indrukwekkende wattages tentoongesteld; hun daadwerkelijke nauwkeurigheid blijft echter twijfelachtig. Een heel andere kwestie, die niet zo makkelijk te bewijzen is.
Indoor-PM-vergelijkende test in triathlon Special nr. 37 in het voorjaar 2022
Dus heeft Baranski ooit een vergelijkende test in het tijdschrift triathlon Special nr. 37 in het voorjaar 2022 uitgevoerd. Daarbij werd telkens een powermeter op een Cyclus2-ergometer vergeleken met de waarde van de rem van het ergometer. De resultaten lieten een heel ander beeld zien - de spreiding was enorm.
Al tijdens de testfase vervloekte hij zichzelf, want de procedure bestond uit een eindeloze vermogenspiramide tot 350 watt omhoog en weer terug. Wie Baranski kent, weet: zulke dingen stilstaand binnenshuis haat hij als de pest.
Het werd nog ondankbaarder toen de achterste plaatsen meenden dat dat niet kon, dat Baranski de test ten gunste van de voorste plaatsen zou hebben gemanipuleerd, dat er verschillende berekeningen gebruikt waren en of het überhaupt in deze duidelijkheid nodig was om het zo te publiceren.
Ja, dat was het. De 350 gedefinieerde "basiswatt" van de Cyclus2 werden namelijk deels als 370 en meer weergegeven. Wie de test wil lezen, zie hier (maak je er alvast aan gewend: betaalde digitale content).
Outdoor-praktijktest
In de volgende stap wilde Baranski weten hoe dat buiten aanvoelde, respectievelijk hoe pedaalgebaseerde systemen zoals de Rally-pedalen van Garmin het zouden doen tegenover een SRM of andere crank-gebaseerde systemen. Dit nog complexere onderwerp onderzocht hij op een later tijdstip op eigen houtje.
En het ging zo: hij liet verschillende systemen parallel op de race- en tijdritfiets draaien. Natuurlijk kon dat altijd alleen met één systeem in de pedalen en één in de crank of in de kettingbladdrager tegelijk.
Daarvoor monteerde hij twee Garmin Edge 530-computers aan het cockpit, die allebei dezelfde instellingen hadden, bijvoorbeeld een opnamefrequentie van één seconde, en dat fases zonder snelheid meteen werden weggefilterd. En er werd nauwgezet op gelet dat de nulpositie voor elke rit werd ingesteld — daarover later meer.
Daarnaast moest worden gewaarborgd dat elke computer ook écht alleen met die ene powermeter gekoppeld was. Baranski heeft ook al meegemaakt dat bijvoorbeeld Garmin/Tacx-apparaten zich 'voordrongen', terwijl handmatig juist het andere externe apparaat gemeten had moeten worden.
Kleine tip: verwijder die dag echt alle andere powermeters uit de instellingen van de fietscomputer!
Gelukkig kreeg Baranski ook nog ondersteuning van Louis Kitzki, die een week lang gegevensmateriaal in de hogere wattbereiken verzamelde.
Voor de analyse werd de software van DC Rainmaker gebruikt, die speciaal is ontworpen om twee of meer van dergelijke bestanden over elkaar heen te leggen om afwijkingen te vinden.
DC Rainmaker gebruikt het voor alle mogelijke waarden, maar Baranski interesseerden - zoals zo vaak - alleen de harde watt.
En ook dat was weer interessant, omdat er forse en deels niet altijd logische afwijkingen opdoken.
Soms waren de watt tijdens het interval bijna identiek, terwijl er in de minuten van de uitrol- of rustfase plotseling verschillen optraden. Dan weer verschilden de intervallen duidelijk, maar in de pauzes kwamen de waarden weer dichter bij elkaar. En soms was de hele trainingsrit een rommeltje.
De volgende powermeters werden getest:
- Sram Red
- Shimano Dura Ace FC-R9200-P (twee apparaten)
- Garmin Rally SPD-SL
- SRM Origin 9 (twee apparaten)
Als voorbeeld een paar geselecteerde intervallen met afwijking
Vergelijkbaarheid van de gegevens
Tien tot twintig Watt afwijking tussen de apparaten zit er dus in. Wie zijn gegevens gedurende het seizoen bijhoudt, zal weten dat dat een wereld van verschil is. Hoe ga je met deze afwijkingen om?
Situatie "Hobby": Als je maar één fiets met een powermeter hebt, is het heel eenvoudig: helemaal niet. Je blijft er gewoon op vertrouwen dat die 300 watt van vrijdag ook die van zondag zijn en bij voorkeur ook die van binnen op de rollen vergeleken met buiten bij koud, nat weer - en alles is goed. Natuurlijk op voorwaarde dat je de door de fabrikant opgegeven procentuele afwijking ook gelooft.
Situatie "Pro": Het wordt ingewikkelder bij zulke luxeproblemen als hier: Baranski heeft verschillende fietsen in gebruik, allemaal met verschillende vermogensmeters, en als hij dan gedurende de week op een racefiets, het huidige tijdritfiets en in het weekend op de gravelbike zijn intervallen afwerkt, wil hij natuurlijk weten wat wat meet en waar de afwijkingen vandaan kunnen komen - behalve zijn dagvorm.
Situatie "Nerd": Het wordt nog ingewikkelder bij de altijd aanwezige drop van de racefiets- naar de tijdritpositie. Doordat je namelijk diep over het aero-stuur zit, ontstaat er gemakkelijk nog eens 3-5% afwijking naar beneden vergeleken met het racestuur.
Tips voor alle situaties:
#1 Voor de rit altijd handmatig het nulpunt van de powermeter instellen en daarbij volledig uit de pedalen klikken. Let op, ook als een Edge of andere fietscomputer om "kalibratie" vraagt, is dat geen kalibratie in de gebruikelijke zin (dat doet meestal de fabrikant), maar een nulpuntskalibratie (offset-correctie).
#2 Daarnaast kan het geen kwaad om in de trainingsregistraties de gefietste fiets respectievelijk de gemonteerde powermeter in te voeren, om later de vergelijkbaarheid tussen verschillende trainingssessies mogelijk te maken.
Baranskis conclusie over de vermogensmeting
- Elk apparaat is beter dan helemaal geen.
- Eenzijdige meetsystemen meten meestal maar de helft en verdubbelen de waarde dienovereenkomstig.
- Als de meeste hoogwaardige apparaten viercijferig geprijsd zijn, heeft dat waarschijnlijk zijn reden.
- Apparaten van 300 euro zijn leuk, maar daar zouden we voorzichtig mee zijn - zowel wat betreft nauwkeurigheid als duurzaamheid. Baranski bezit bijvoorbeeld SRMs die ouder zijn dan zijn zoon en nog steeds functioneren (de jongeman is intussen 18 jaar oud).
- Tot een paar jaar geleden zouden wij altijd hebben ingezet op een meting via een spider, maar intussen zijn er ook goede pedaalgebaseerde systemen.
- Baranski zou voorzichtig zijn met modellen waarbij de meettechniek achteraf op de crankarmen wordt geplakt - en daarmee meer aan wind en weer wordt blootgesteld dan bij andere systemen.
Veel meetplezier!
... wenst Baranski - en Bikeboard sluit zich daarbij aan.
