Bikemap in de praktijktest: Sightseeing in Wenen

Wisten jullie dat een van de populairste routeplanner-apps ter wereld eigenlijk uit Wenen komt? We zijn er pas kort geleden weer op gestuit en hebben het welkome alternatief voor Komoot en co. eens grondig bekeken. 17 miljoen routes, 11,9 miljoen geregistreerde gebruikers en 951,5 miljoen gedeelde kilometers in meer dan 100 landen staan inmiddels op de teller – bijeengebracht door een team dat je moeiteloos in een Weens koffiehuis kunt onderbrengen.

Het project bikemap gaat terug tot het jaar 2007; het oorspronkelijke product was aanvankelijk bedoeld als reclamedrager voor fietsreizen en werd binnen enkele maanden een blijvend succes. Van het bijproduct werd een bedrijf, van het bedrijf een app. De eigen GmbH met vestiging in Wenen bestaat sinds begin 2015,

Bikemap is voor onze kennismakingstour ideeënbron en navigatie tegelijk, met een enorme community, ontelbare foto's, routevoorstellen en een paar functies die je haar op het eerste gezicht helemaal niet zou toedichten. En precies dat hebben wij ook nodig. Want de plekken en plaatsen waar de Weners dagelijks langsrollen, rijgen zich voor ons gelegenheidsbezoekers aaneen tot een halfdaagse genotstour, die indrukken, landschap, cultuur en mensen in een dichtheid serveert zoals je die nauwelijks ergens anders op zo weinig kilometers vindt.

Wenen heeft een van de beste openbaarvervoernetwerken ter wereld, en de verbinding met het ommeland maakt de voorsteden tot aan Wiener Neustadt tot een deel van de agglomeratie. Buiten de spits ben je zelfs met de fiets ontspannen onderweg en met de CJX9 in 25 minuten in Meidling. Onze missie start dus in Wiener Neustadt, het grove routebeeld hadden we al in ons hoofd: Prater. Want typischer kan het niet.

Installatie, account, profiel - dat is allemaal zonder handleiding in vijf minuten geregeld. Bikemap hanteert consequent een app-first-aanpak, en dat merk je: de iPhone-app oogt overzichtelijker, sneller en simpelweg natuurlijker in gebruik dan de website, wat bij planningstools nu net eerder de uitzondering is. De menu's zijn overzichtelijk, de kaart is uitstekend leesbaar - en dat is aan het stuur geen schoonheidsprijs, maar het halve werk.

Dat uitgerekend de man wiens bouwwerken we vandaag nog een paar keer zullen kruisen, de beste zin over app-design heeft geschreven, is een aardig toeval. Bikemap volgt in elk geval de usability-aanbeveling van Otto Wagner en biedt vanaf de eerste setup een zeer overzichtelijke interface: duidelijke labels, korte wegen, geen menu's in het menu – en een kaart die zelfs in de felle zon en bij 30 km/u leesbaar blijft.

Charmant opgelost is de start. Bij de eerste keer openen maakt de app automatisch een gastprofiel aan – iets met "bikemapuser" en vier cijfers –, waarmee je zonder registratie al alles kunt uitproberen. Wie blijft, meldt zich aan via e-mail, Apple-ID, Google of Facebook. Daarna leidt de weg via het tabblad "Profiel" naar het tandwiel rechtsboven, en daar vul je gebruikersnaam, profielfoto, eenheden en thuis- en werkadres in.

Een detail dat ons bevalt, zijn de privacy-instellingen: wie zijn routes niet met de community wil delen, kan deze op privé zetten – of laat ze openbaar met verborgen start- en eindpunt, zodat niet de halve community weet waar de fietsen 's nachts staan. Deze voorinstelling kun je meteen bij de setup vastleggen, en zo hoort het ook. Zelfs het koppelen met Garmin Connect wijst zichzelf: account koppelen, klaar.

Genoeg gekeken, terug naar het gereedschap. Wie onze Wenen–Triešt-planning van toen kent, weet hoe ik zo'n tool aanpak: eerst een grove lijn, dan de details, dan altijd de blauwe lijn volgen en er nooit meer aan twijfelen. Bikemap maakt het eerste deel verbazend makkelijk, want met een paar invoergegevens heb je al een berijdbare route.

Interessant wordt het een niveau dieper. Er zijn negen routeprofielen om uit te kiezen, en anders dan bij de concurrentie zijn dat niet alleen fietstypes: "Gebalanceerd" en "Snelste" zijn gratis, racefiets, mountainbike, e-bike, gravelbike, fietspaden (in drie gradaties van "laag" tot "hoog"), "Populair" en "Zachte rit" zitten achter Premium.

"Populair" trekt de route bijvoorbeeld over de heatmap-gegevens van de community – de snelste neemt bekende wegen met zo weinig mogelijk afslagen, en fietspadgebruik laat zich in drie niveaus configureren (laag, middel, hoog). "Zachte rit" mijdt gericht treden, grind, zand, kinderkopjes, druk bereden wegen en zelfs tramrails. Wie ooit met 28er-banden in een natte gleuf is beland, weet wat dat laatste vinkje waard is.

De rondrouteplanner zit in het gedeelte "Ontdekken" en werkt met vijf vaste lengtes: 10, 20, 30, 50 of 75 kilometer. Premium-gebruikers mogen bovendien de richting bepalen door met de telefoon aan te wijzen waar het heen moet gaan – een grappig idee dat verdacht goed werkt, en dat ik eens in de bergen wil uitproberen. Meerdaagse tochten lopen via toerverzamelingen, het kaartmateriaal komt in alle gevallen van OpenStreetMap.

Echt goed bevalt ons het routeoverzicht. Bikemap toont niet alleen het hoogteprofiel, maar splitst wegtypes (fietspad, bosweg, pad, drukke weg), ondergrond (asfalt, grind, kinderkopjes) en de toebehoren tot officiële fietsroutes procentueel uit – en via "Op de kaart tonen" zie je ook waar precies de 12% grind ligt.

Offlinekaarten zijn een Premium-zaak. Je trekt een kader over het gewenste kaartuitsnede, downloadt het en bent daarmee noch afhankelijk van bereik noch van een volle accu – de grens ligt bij 300 kilometer routelengte en 200 MB per download. Langere routes verdeel je gewoon over meerdere secties.

Vanaf de stuw rollen we het Donaukanal af, dat veel meer is dan een fietssnelweg van west naar oost: over een paar kilometer strekt zich hier een van de grootste vrij beschilderbare graffitivlakken van Europa uit, vergankelijke kunst die er om de paar weken anders uitziet. Een kort ommetje omhoog naar de Alsergrund brengt ons bij de Strudlhofstiege, in 1910 gebouwd uit Mannersdorfer kalksteen, jugendstil van de bovenste plank – en literair geadeld door Heimito von Doderer, die zijn roman uit 1951 ernaar vernoemde en de trap zelf zag als aanloop tot zijn eigenlijke hoofdwerk "Die Dämonen".

Precies zulke plekken leeft Bikemap uit. Community-berichten heten de markers waarmee je bezienswaardigheden, uitzichtpunten, gevaren, hindernissen of gewoon interessante plekken op de kaart kunt zetten – van drinkfontein via fietspomp en stallingsplaats tot e-bike-laadstation. Helaas kun je de foto's zoals in ons geval niet achteraf maken, omdat je daarvoor ter plaatse moet zijn. Slim opgelost is echter: afhankelijk van de categorie heeft een bericht een beperkte levensduur en verdwijnt daarna vanzelf. Zo verstopt de bouwplaats van vorig jaar niet eeuwig de kaart.

Daarnaast zijn er verzamelingen, foto's, volgers, overzichten van geplande en gereden routes, bladwijzers – en een beloningssysteem met punten en levels. Punten krijg je voor het plannen, navigeren en opnemen, meer punten voor langere afstanden, extra punten voor het bijdragen aan de kaart, en wie meerdere dagen achter elkaar opneemt, incasseert een streak-multiplier. Dat hoef je niet leuk te vinden, maar het werkt – en in tegenstelling tot menig ander platform beloont het hier niet de snelheid, maar het meedoen.

Op het Rathausplatz staan we middenin het filmfestival dat elke zomer voor de neogotiek van Friedrich von Schmidt wordt opgebouwd. Rondom de Ring met zijn representatieve gebouwen, de Champs-Élysées van Wenen, van de Rossauer-Kaserne via universiteit, Rathaus, Burgtheater, Parlement, Opera, luxehotels, Musikverein en Stadtpark tot aan de Urania. Geen sightseeing zonder Ring-fietspad – al mijden ambitieuze bikers het graag wegens verkeersdrukte en ongevalsrisico. Met de Pallas-Athene-fontein en het Parlement op de achtergrond schieten we snel een foto, dan gaat het verder - next stop Schwarzenbergplatz.

Onderweg is Bikemap dan wat de folder belooft – met een duidelijke scheidslijn. De zelfgestuurde navigatie, waarbij je de lijn op het scherm volgt, en de turn-by-turn-navigatie met gesproken aanwijzingen zijn premium-content; in de gratis versie krijg je de kaart, de opname en de fietscomputer, maar niemand die je zegt waar je moet afslaan.

De fietscomputer zelf is beter dan je zou verwachten. Drie formaten van "alleen snelheid" tot "snelheid, tijd, afstand, hoogteprofiel, stijgen en dalen", met een tik omgeschakeld, en zodra je vertrekt, verdwijnen de zoekbalk en tabs vanzelf. Premium-gebruikers kiezen uit vier kant-en-klare layouts – Basis, Climb, Race, Pendelen – of stellen uit 20 statistieken hun eigen samen. Op de iPhone komen via de Apple Watch nog hartslag, calorieën en activiteit erbij, en de ritten belanden desgewenst automatisch in Apple Health.

Er is een mogelijkheid om externe sensoren te koppelen, mits hartslagband, cadans of vermogensmeter beschikbaar zijn in Apple Health resp. Health Connect. Voor de watt- en trainingsfractie blijven vanwege de pure omvang van de telefoon aan het stuur vermoedelijk toch apparaten van Wahoo, Garmin en co. de betere keuze. Mocht je in dit gebruikersprofiel vallen, dan biedt Bikemap zich eerder aan als planningstool dan als display- en navi-vervanger.

Het stroomverbruik is behoorlijk, zoals bij elke kaart-app met continue GPS. Daartegen helpt de batterijspaarstand, die het scherm uitschakelt en op de achtergrond blijft opnemen. Kaartstijlen zijn er in overvloed, van OpenCycleMap over satelliet tot 3D, daarbij een homescreen-widget voor de lopende rit.

Op de Schwarzenbergplatz schiet de Hochstrahlbrunnen de lucht in, en die is meer dan decoratie: hij werd op 24 oktober 1873 samen met de I. Wiener Hochquellenwasserleitung geopend en werkt tot op de dag van vandaag zonder pomp – enkel op de druk die het water op zijn weg vanaf de Kaiserbrunn in het Höllental omlaag naar Wenen meebrengt. 365 randstralen voor de dagen, twaalf hoge voor de maanden, 24 lage voor de uren. Wie hem nog wil zien, moet niet te lang wachten: vanaf eind 2027 wordt er voor 12 miljoen euro grondig gerenoveerd, tot 2029 blijft hij droog. Naar het andere uiteinde van deze leiding, omhoog richting Schneeberg, Rax en Kaiserbrunn, voert ons trouwens de volgende korte reis.

Passend bij de fontein is de Premium-lijst, want water en weer hangen hier samen: naast Turn-by-Turn, offline-kaarten, de uitgebreide routeringsprofielen, de individuele fietscomputer en de 3D-routevoorvertoning zit er in de iOS-versie een gedetailleerde weersvoorspelling langs de route – inclusief windgrafiek en tegen- respectievelijk meewind-prognose. Precies de functie die je bij het plannen van een lange etappe echt nodig hebt.

Voor kortstondig gebruik bestaat er al een abonnement van 5 euro op weekbasis, voor overtuigde gebruikers biedt het jaarabonnement voor krap 50 euro de beste prijs-kwaliteitverhouding. De aangeboden prijzen en looptijden variëren wat tussen aankoop in de app of op Bikemap op het web. In de meeste plannen biedt Bikemap een gratis proefperiode en in principe een geld-terug-garantie.

De thuisweg voert langs de Karlsplatz, geflankeerd door de Technische Universität en het pas gerenoveerde Wien Museum, langs de Karlskirche, waarvan de toren momenteel in de steigers staat. Dan de Naschmarkt: geen insidertip, maar een garantie voor lekker eten. In de schaduw van de Otto-Wagner-pronkgebouwen aan de Linke Wienzeile – Majolikahaus en Medaillonhaus, 1898/99, met Koloman Mosers gouden medaillons – genieten we van onze Melange en ontdekken we het een en ander aan leuke details.

Blijft nog een vraag uit het notitieblok over die we in het begin niet konden beantwoorden: hoe krijg je de tour op de Garmin? En het antwoord is heel eenvoudig. Nadat Bikemap met Garmin Connect of het Wahoo-account is verbonden, plan je de routes in Bikemap en kort na het opslaan staat de route automatisch op de Edge. Omgekeerd belanden opgenomen ritten automatisch in het Bikemap-profiel – geen exportknop, geen handmatig synchroniseren. Dat werkte al bij de eerste pogingen echt goed.

De export respectievelijk de verbinding met Garmin, Wahoo en Huawei alsook de navigatie op het toestel zijn bij Bikemap volledig gratis – geen abonnement nodig. De GPX- en KML-download is een Premium-feature, de toestelkoppeling daarentegen loopt via de accountinstellingen.

Verdere leuke features zijn de heatmap, 3D- en andere verschillende kaartweergaves alsook de weersvoorspelling.

Bikemap