Trailbiken in Vinschgau

„Willen jullie een kopje thee?“ Een beetje bezorgd om ons welzijn kijkt Boris rond, terwijl hij zijn koude handen wrijft. Besluiteloos kijken we naar het westen, van waar een dreigende zwarte wolkenwand onstuitbaar dichterbij komt.
„Nee, laten we maar doorrijden. Anders worden we in ieder geval door de regen overvallen“, besluiten we uiteindelijk – niet zonder een verlangende blik naar de warme kamer van de Naturnser Alm.

We bevinden ons op ongeveer 1.900 meter; die hoogte die hier in het onderste Vinschgau net de boomgrens markeert. Normaal gesproken zouden we tot nu toe waarschijnlijk erg blij zijn geweest met de schaduw die het dichte bos ons tot vlak voor de hut had gegeven. Immers schijnt in deze streek, statistisch gezien, ongeveer 315 dagen per jaar de zon en kruipt de hitte vanaf de dalbodem in juni soms al tamelijk fel de hellingen van het Etschtal op. Maar wat is er nog normaal in deze vroege zomer vol kou, neerslag en overstromingen?

Met Vinschgau wordt geografisch het gebied tussen Reschenpass und Töll bedoeld, de markante daltrap direct voor Meran. Het zogenaamde onderste deel daarvan begint kort na de rechtsknik van de rivier Etsch bij Prad am Stilfserjoch.
Wikipedia zegt dat deze regio, omdat ze doorlopend omgeven is door bergkammen van zo’n 3.000 m, noch vanuit het noorden of de Atlantische richting noch uit het zuiden meteorologische narigheid te duchten heeft. „Een van de (…) gevolgen is de neerslagarmheid, die, gecombineerd met de lange zonneschijnduur, de Vinschgau tot een van de droogste valleien van de Alpen maakt.“
Tja.

Op dit moment betwijfel ik of de temperaturen nog tweecijferig zijn; ik wil het liever niet verifiëren. Goed mogelijk dat ik anders de resterende 100 hoogtemeters naar de Rauhen Bühel zou opsprinten en mokkend de vriendelijke uitnodiging van de gastvrouw naar de Almstube zou opvolgen. Al culinair zou dat volgens de menukaart zeker geen fout zijn.
Wat de totale beleving betreft zouden er echter zeker betere dagen zijn. „Vanaf het zonneterras heb je een adembenemend uitzicht op de indrukwekkende Zuid-Tiroolse bergwereld rond Naturns“, belooft de website van de hut. De Ötztaler Alpen met de Texelgroep zouden zich presenteren, je zou lekker in ligstoelen kunnen luieren en afwisselend de paarden bekijken of naar het panorama kijken.
Wij zien daarentegen slechts af en toe toppen uit het sombere wolkengrijs opduiken. In feite eindigt het zicht bij de kleine vijver geen 100 meter onder de Naturnser Alm.

Dus weer terug op de bikes en snel verder bergop, voordat de Nörderscharte uiteindelijk toegeeft en de regen doorlaat!
In Rabland, een van de vele kleine dalgehuchten tussen Schlanders en Meran, zijn we vanmorgen begonnen; om de accu te sparen 800 hoogtemeters per kabelbaan naar het bergdorpje Aschbach met 80 inwoners omhoog gereden en daarna via boswegen en de Bike Highline Meran bijna 600 hoogtemeters hierheen opgefietst; de motoren altijd netjes op stand 1, zodat we het in het mooie Zuid-Tirol zeker niet koud krijgen.

De Highline is, zoals we al weten van ons laatste bezoek vijf jaar geleden, een hoogtelijnpad aan de zuidelijke flank van het Etschtal, dat de afzonderlijke almen op de Nörderberg met elkaar verbindt. En de Nörderberg op zijn beurt is niet alleen een losse top van relatief bescheiden omvang (2.387 m) ter hoogte van Naturns. Eigenlijk is daarmee het hele aan de schaduwzijde gelegen MTB-paradijs van de regio tussen het Martelltal en Algund bedoeld.
Met vochtrijkere bodem en bosrijke begroeiing contrasteert het op een aantrekkelijke manier met de meestal stofdroge en mediterraan aandoende uitlopers van de Ötztaler Alpen aan de overzijde van het dal, die in hun volle lengte – niet geheel toevallig – Sonnenberg genoemd worden.

Wat voor de fietsreizigers beneden in het dal de tot een feodale 'highway' uitgebouwde fietsroute naar kuurstad Meran langs de historische Via Claudia Augusta is, is voor ons mountainbikers deze in 2014 opgerichte Bike Highline: een geweldige verbinding om het Etschdal van west naar oost of andersom te doorkruisen — alleen dan soms op panoramische hoogtes van 1.450 tot 1.900 meter.
Hier kun je familietochten maken en eethaltes vieren, maar ook kilometers vreten of je rijtechniek trainen. Want het knappe van het geheel: per dorp in het dal voert een klim (uphill), in Aschbach ook de kabelbaan en hier en daar zelfs een shuttle-service naar de Highline omhoog. Voor elk dorp voert bovendien ten minste één trail naar beneden.

"Elke gemeente had al haar op- en dwarsritten om de almen te bereiken en het bos te beheren. Het ging er alleen om de ontbrekende korte verbindingsstukjes te maken. Bij de downhills ging het om bestaande wandelpaden die werden aangepast", vertelt Boris ons over de relatief geringe, initiële inspanning van het project.
Lupo-Trail (S1-S2), Fontana-Trail (S3), Ötzi-Trail (S3) en Stuanbruch-Trail (S3) waren de eerste officieel bewegwijzerde afdaalroutes. Vanwege het grote succes en de toestroom wordt er sinds enige tijd uitgebreid.

We hebben het zadel bij de Rauhen Bühel bereikt, met precies 2.000 meter het hoogste punt van onze tocht van vandaag. Terwijl onze rit sinds het vertrekpunt bij het bergstation van de Aschbachbahn nog leek op een rustige, bijna meditatieve reis door het idyllische dorpsleven – vredig grazende dieren, een spits kerkje, fraai gerenoveerde huizen –, bloemrijke bergweiden en weelderig groen, verandert de Nörderberg hier duidelijk van karakter.
De bomen, stevige, gezonde sparren en met korstmossen bedekte Zirben, hebben zich definitief teruggetrokken en plaatsgemaakt voor een soort hoogveen. Mysterieus waait de mist over hier en daar in het moerassige gras verspreide rotsblokken. Dapper weerstaan alpenrozen en gentianen de koude wind.

Boris vertelt ons verhalen over het adembenemende panorama op Texelgroep, Ortler, Dolomieten, Schlern. Evenzo goed zou hij de Vesuvius of de Kilimanjaro erbij kunnen halen. Het zicht reikt nauwelijks ver genoeg om de eerste meters van het nu aanstaande wandelpad te onderscheiden. Daarbuiten is alles grijs en dus een kwestie van verbeelding: zandstrand, haardvuur - we nemen elk beeld dat verwarmt.
Zes graden boven nul. Nou, nu het weer naar beneden gaat en het niet nóg kouder zou moeten worden, heb ik toch een blik gewaagd op de temperatuurweergave van het GPS-apparaat. Met klamme vingers klem ik stuur en remmen, meer slecht dan goed. Slim is degene die zijn dikke handschoenen niet door (te) optimistische inschatting op de hotelkamer heeft laten liggen!

Al voor ons vertrek in de late voormiddag had het stichtingslid van de Bikehotels Zuid-Tirol ons een korte inkijk gegeven in de recentste, MTB-specifieke ontwikkelingen rond zijn thuisgemeente. Wie gezien had wat de jurist van opleiding sinds hij het ouderlijke hotelbedrijf 15 jaar geleden in Tirol overnam, had, vermoedde het toen al: Waar Boris zich mee bemoeit, worden geen halve maatregelen genomen.
En inderdaad: nauwelijks hadden we via het Vigilius-Kirchlein en Schwarze Lacke — twee van de bekendste punten van het natuurreservaat bij de Vigiljoch — en na een wortelrijk uitstapje naar het uitkijkplatform aan de Glaubensweg hoog boven Meran de Stuanbruch-Trail bereikt, of er begon veel nieuws en moois.

Op het bovenste deel van deze Bike Highline-klassieker is er onder de hoede van de lokale trailbouwers van F‑Tech, onder andere de Italiaanse tak van Velosolutions, driftig gebouwd. Ongelooflijk ronde, strak gevormde aanvliegzones maken het ons gemakkelijk om mentaal over te schakelen van alpine shared trails of brede boswegen naar kunstmatig gecreëerde flow.
Al snel vullen doubles en tables het aanbod aan, en hoewel de ondergrond nog wat zacht is omdat hij pas een paar weken geleden echt ontdooid is, komen zelfs fervente weigeraars van airtime zoals wij hier en daar met een geamuseerde, ontspannen glimlach op de lippen een klein beetje los van de grond.

Hoe ongerept - en daarom ook nog niet weer dichtgegroeid - dat allemaal is, dringt pas echt tot ons door als local Boris achter een te langzaam aangevlogen kicker met een smak op het vlakke landt.
"Sorry, die heb ik nog nooit eerder gereden", grijnst hij verontschuldigend richting Lukas, die hem in zijn kielzog precies hetzelfde heeft aangedaan.

"Mah, dit zijn temperaturen alsof het eind oktober is!" Bibberend klopt Hannes op zijn bovenarmen, dijen en buik. Bibberend en bijna een beetje geïrriteerd. Immers bevinden we ons hier net op zijn uitgesproken favoriete trail; maar het weer maakt het moeilijk om daar echt van te genieten.
Scènewisseling. We bevinden ons 20 kilometer verder naar het westen en staan ergens in het bovenste derde van de Barbarossa Trail. De Vinschgauer Bahn heeft ons vlot en comfortabel naar Latsch gebracht, de stoeltjeslift Tarscher Alm bracht ons gemoedelijk, heel gemoedelijk die 700 hoogtemeters omhoog naar de start van de trail hoog boven Latsch en Kastelbell.

Op de tussengelegen 600 hoogtemeters om zelf te trappen via Raminiwaal en Obermühlweg hebben we niet alleen de geometrische nauwgezetheid van de Vinschger appelteelt van boven bewonderd; de vroegere irrigatiekanalen daarvan, tegenwoordig liefdevol met houten figuren en waterspelletjes ingericht, van dichtbij bekeken; en details over rassen en opbrengst (meer dan 300.000 ton per jaar!) vernomen.
Daar heeft zich ook Hannes Pirhofer, junior-baas van het gerenommeerde sport- en wellnesshotel Jagdhof in Latsch, ontpopt als gids met een tamelijk ongebruikelijke loopbaan. Tegen de vaderlijke voorkeur in is de 28-jarige sportwagenliefhebber namelijk pas tijdens de coronatijd met mountainbiken begonnen."

Ons volstonden de eerste bochten, jumps en golven op de als S2 beoordeelde Barbarossa-trail om verbaasd vast te stellen: De jonge man heeft blijkbaar een kwart eeuw lang hardnekkig een echt talent genegeerd.
Verder heeft Hannes waarschijnlijk, zoals wij gisteren, de temperatuurvoorspellingen voor 2.000 m hoogte niet helemaal serieus genomen. Dus heeft hij het nu koud.
Wat we ondanks dit keer dikkere handschoenen en beschermers die fungeren als quasi-kniebeschermers hier echter nauwelijks durven toe te geven: Ook wij hebben het weer koud. Want voor de flinke 18 minuten rudimentair-romantische stoeltjeslift naar de Tarscher Alm had je gerust een winterjasje kunnen gebruiken.

Van de vele, veelzijdige trails die aan de noord- en zuidzijde der Etsch in de MTB-hotspot Latsch hun shuttle-, kabelbaan- of uphill-toegang hebben, is de Barbarossa-Trail de jongste. Gebouwd in 2019 door de man met de rode baard, heeft de lokale appel- en trailbouwer Gabriel Tappeiner met zijn Traildoctors hier gerealiseerd wat men het beste als alpine flow zou kunnen omschrijven.
Over vier kilometer en 700 hoogtemeters kronkelt het relatief natuurlijk gebleven pad door het bos, maar ook over open stukken, terug naar het dalstation van de stoeltjeslift; vooral aanvankelijk gekruid met leuke afsnijders, kleine drops, rollers en steile bochten van verschillende hoogtes en radieën. Tegelijkertijd verrast hij ook steeds weer met stenenvelden, wortelige afstapjes, abrupte richtingswissels of – door de vele regen van de afgelopen weken – diepe plassen.

Conclusie: Wie ondanks soms eenvoudiger ogend uiterlijk steeds reactieklaar blijft, zal aan dit veelzijdige samenspel van berms, trucjes, hangtraverses, steile passages, hobbels, flowsecties, bospaadjes en zelfs houten constructies veel plezier beleven.
En wie het bij de trailinstap net onder de Tarscher Alm nog koud had, krijgt het uiterlijk in de tweede helft weer warm.

Jammer genoeg verdwijnt de Nörderberg tijdens onze tweede lifttocht definitief in het regengrijs. En ook de tegenoverliggende Sonnenberg, voor zover wij die vaag te ontwaren menen, doet zijn naam bepaald geen eer aan.
In een regelrechte whiteout schommelen we omhoog. Als niet het door de wolken gedempte koegebel het naderende almbodem had aangekondigd, hadden we de uitstap gewoon over het hoofd gezien.
"Op naar de Latscher Alm!" geeft Hannes meteen de koers aan. We volgen hem maar al te graag.

Officieel gaat het bij deze twee aangepaste wandelpaden ook slechts om middelzware singletrails. Wij vinden: gezien de fasegewijze steilheid, de soms uitgebreide trappenorgieën, blootgestelde weggedeelten en rotsig-wortelige valkuilen had het duo wat ons betreft zeker een S3 verdiend.
Misschien lijkt de trail echter alleen wat versnipperd, omdat onlangs de ongeveer 300 rijders van de Specialized Chili Enduro Series er bij natte omstandigheden overheen zijn gereden.