Trail- en toerbiken aan de Weissensee

Sommige plekjes op deze aarde heeft het lot waarschijnlijk bijzonder goed bedeeld. De Malediven met hun droomstranden mogen daar misschien bij horen, het Great Barrier Reef voor de kust van Australië, en misschien ook IJsland met zijn warme bronnen.
Zeker tot de favoriete speelplaatsen van de natuur behoort een hoogdal in het zuidwesten van Karinthië, ingeklemd tussen de Gailtaler Alpen in het zuiden en de Latschur-groep in het noorden. Daar, steeds slechts een steenworp van Italië, Slovenië en Oost-Tirol, ligt de Weissensee.

Luidruchtige motorboten of drukke doorgaande wegen vind je hier niet; in plaats daarvan overheerst grotendeels rust en draagt het de aanduiding „heilklimatisch luchtkuuroord“.
De enige manieren om het in het westen moerasachtige, in het oosten fjordachtige water in z'n volle lengte af te leggen, zijn te voet, met een lijndienstschip of met de mountainbike – aantrekkelijke combivarianten inbegrepen.

Direct vanaf de oever leiden 13 bewegwijzerde MTB-routes met een lengte van 150 kilometer het omliggende berggebied in. Wat rijtechnische uitdagingen betreft, vormen deze routes vrijwel geen problemen. Daarentegen zijn de lussen over boswegen niet zuinig met landschappelijke charmes, de moeite waard zijnde culinaire uitstapjes, talrijke combinatiemogelijkheden, regelmatige uitzichten op de Weissensee en, voor alle niet-elektrische mountainbikers, conditie-uitdagingen.
Met de Naturarena Karinthië is er aansluiting op nog eens 800 kilometer gemarkeerde paden in het Gitsch-, Gail- en Lesachtal. En ook het Drautal wordt aangedaan als gasten het aanbod bij het meer zelf al hebben afgewerkt.

Tien jaar geleden werden bovendien de tekenen van de tijd herkend en met de Weissenseetrail en twee jaar later de Naggl- en Panorama-Trail drie leuke singletrails op de Naggler Alm hoog boven de zuidoever aangelegd.
In 2019 werden deze, samen met de acht lines bij Nassfeld en de Flow Trail inclusief asfalt-pumptrack in Tröpolach, samengevoegd tot de "Trailworld of Mountains & Lakes", waardoor er vlakbij de Italiaanse grens ook voor het moderne, met liften ondersteunde mountainbiken een ruim aanbod klaarligt.
We kunnen veel waardering opbrengen voor beide facetten, zowel het genot van toeren als het actievere trailbiken – daarom hebben we tijdens ons bezoek ook allebei uitgeprobeerd.

Als uitgangsbasis en chillout-area na de ritten diende ons niets minder dan het eerste adres voor bikers aan de Weissensee, het Vierstern-Hotel & Chalets Regitnig in Techendorf. De huidige directeur Michael Eder heeft de aanleg van de singletrails in 2016, toen nog als juniorchef, geïnitieerd en was er ook in belangrijke mate bij betrokken ... nog vragen?

Gastheer sinds meer dan 100 jaar en in de vijfde generatie, trad het bedrijf al in 2001 toe tot Mountain Bike Holidays en heeft sindsdien de speciaal op fietsende gasten gerichte voorzieningen gestaag uitgebreid. Van de luxueuze bikegarage met oplaadmogelijkheid over wasplaats, montagestandaard en drooginstallatie tot aan de Bike Info Corner strekt het aanbod.
Drie plaatselijke, gediplomeerde MTB‑guides, waaronder ook Michael, leiden tochten of geven rijdtechniektrainingen. Bij de naburige fietsverhuur krijgen Regitnig‑gasten kortingen, en hebben ze onderweg pech, dan kunnen ze vertrouwen op de terughaalservice van hun accommodatie.
Daarnaast zijn er die 'standaarden' die waarschijnlijk alle gasten hier — half actieve vakantiegangers, half rustzoekers — aanspreken en die de speciale Regitnig‑charme vormen: de enorme, smaakvolle chalets, de uitstekende keuken met het geweldige servicepersoneel, het luxueuze See‑Spa aan het gezellige privéstrand en, onze favoriet, het tot een ongelooflijk aardende rustoase omgebouwde boothuis direct boven het water.

Sinds december 2024 zwaaien Michael Eder samen met zijn vrouw Jasmin en broer Markus nu de scepter, moeder Irmgard, geb. Regitnig, helpt nog ijverig mee, terwijl de zesde generatie al met z'n drieën door het hoofdgebouw met de 30 kamers en suites rondrent. Bij alle luxe: gewoon een echt familiebedrijf!

Tot de uithangborden van de regio behoort de rondgang om de Weissensee. Logisch dat ook wij deze als prachtig en panoramarijk omschreven parade‑tocht hebben aangepakt.
In de standaardvariant ruim 30 kilometer en 700 hoogtemeters lang, kan de "Grote Seeronde" worden uitgebreid tot een conditieproef die een hele dag vult met uitstapjes naar de westelijke oever, Tschabitscher, de Weiße Wand, Alm hinterm Brunn, Techendorfer Alm en Naggler Alm. Dat komt ongeveer overeen met de zogenaamde "GOLDtour", een uithoudingstocht met stempelpas en aandenken (details zie infokader). De Weissensee-scheepvaart maakt echter ook een verkorting mogelijk, bijvoorbeeld tot zo'n 20 km/600 hm (aanvaart naar de oostoever per boot).
Aanbevolen is de ronde met de klok mee aan te vangen. Anders krijgt de klim naar de Bodenalm echt nare afstanden en stijgingspercentages.

Officiële startplaats is de zogenaamde schaduwzijde van Techendorf. De hoofdplaats aan de Weissensee is namelijk in twee delen verdeeld; een brug over het smalste gedeelte van het meer verbindt al sinds de 11e eeuw de zuid- met de noordoever.
Scheepssteiger, restaurants, toeristische informatie, bergbaan, camping, strandbad - alles concentreert zich rond de nauwe plaats, die tot 1967 slechts een tamelijk wiebelig en door het ontbreken van leuningen avontuurlijk aandoend houten bouwwerk was. Vroeger wisselden hier hoog met hooi of zwaar met hout beladen wagens van kant op weg van de hooivelden naar de boerderijen of van het bos naar de zagerij en omgekeerd. Was de weg te lang of te smal, dan werden ook vlotten gebruikt.
Wij steken daarentegen op de huidige gewapendbetonnen constructie heel probleemloos en comfortabel via het geasfalteerde wegdek over naar de zonnige oever.

Nach kurzer Fahrt auf der Uferstraße geht's alsbald via Forststraße durchwegs steil bergauf in Richtung Osten, immer das Nordufer entlang.
Schon nach nur wenigen Höhenmetern blitzt erstmals der Weissensee tiefblau bis smaragdgrün durch den Wald. "Das wird ab jetzt stetig besser", verspricht Regitnig-Chef Michael, der sich extra freigenommen hat, um uns ein Stückchen zu begleiten. Und in der Tat: So steil die waldigen Flanken der Sonnseite zum Seeufer hin abbrechen, so konsequent hebt sich das Gewässer mit seiner markanten, weißen Einfassung immer noch ein bisschen beeindruckender von seiner Umgebung ab. Das nicht minder hübsche Bergpanorama geben die tiefliegenden Wolken hingegen nicht ganz ungetrübt frei - aber man kann eben nicht alles haben!

Umgekehrt nimmt man bekanntlich, was man kriegen kann, und so braucht Michael nicht lange, um uns zu einem Extrakilometer hinauf zur Alm hinterm Brunn zu überreden.
Einkehrschwünge gehören in einer Gegend, die sich ihren Almkäse und ihren Speck EU-weit schützen lassen hat, regelmäßig ihr "Genussfloß" über den See fahren lässt und beinahe wöchentlich ein kulinarisches Ereignis à la Polenta- oder Krautfest zelebriert, schließlich zum Pflichtprogramm.
Wobei: Für die echten Spezialitäten der Region sind wir zu früh. Schon einmal etwas von "Faulerkas" gehört? Oder von "Glundner Kas"? Mit Topfenklumpen versetzt der eine, mit Kümmel der andere, rinnt der ganze Stolz Kärntens im Sommer träge wie ein Lavastrom über Brotränder und in menschliche Speiseröhren. Jetzt im Mai allerdings sind noch keine Milchkühe auf der Alm und somit auch keine Weich- oder Kochkäsesorten zu kriegen.

Maakt niet uit. Ten eerste smaken ook de nog aanwezige voorraden harde kaas van vorig jaar heerlijk, ten tweede betekent 4 km/350 hm na de start nog niet meteen dat het tijd is voor een eetpauze. Een koffie of een glas karnemelk (met abrikoos!) doet het dus ook.
En ten derde valt de alm achter de Brunn met veel andere attracties in de smaak. Wandelende eenden bijvoorbeeld, drie stuks, waaraan huttenhoudster Christine Rindler onlangs drie woerden heeft toegevoegd. Verder schattige konijnen, een knuffelkat, een kudde jongvee en tientallen bonsai's.

Bonsai's? Inderdaad. Ongeveer drie uur per dag besteedt Stefan, de man van Christine, aan de verzorging van zijn bonsaiteelt. Al het juiste gieten alleen al is een ware wetenschap; afhankelijk van de leeftijd of de standplaats van de mini-boompjes komt er in sommige gevallen verpotten, uitkammen en het inkorten van de wortels of gewoon wat knippen bij.
Eeuwig zou de tuinkunstenaar, die vanwege zijn voorliefde soms de hele wereld rondreist, over zijn kleine lievelingen kunnen uitweiden: dat in feite elke plant een bonsai kan zijn, hoe je diktegroei bereikt en waarom daar offertakken voor nodig zijn, wat men onder fijnvertakking verstaat, enzovoort.
Alleen: Het wordt niet helderder aan het firmament, maar het wordt wel steeds winder in het zadel tussen Weissensee en Drautal; daarom besluiten we maar beter kilometers te maken.

Terug bij de afslag waar we het eigenlijke rondje om het meer verlaten hebben, wordt het profiel glooiend en is het pad af en toe spectaculair. Soms rijst achter een bocht een rotswand omhoog, zo onverwacht, glad en hoog, dat je niet anders kunt dan stoppen om die in alle rust te bekijken. Soms lijkt de verzorgde bosweg wild in de berg te zijn geslagen, een andere keer dreigt diezelfde berg als puinveld er gewoon overheen te schuiven.
En telkens weer openen zich fantastische uitzichten op het meer en zijn oeverzones alsook op de hier geologisch in tweeën gedeelde Gailtaler Alpen: aan de overkant het kalkgesteente, dat zich opstapelt tot zulke trotse toppen als Spitzegel of Vellacher Egel; aan deze kant het oergesteente van de Latschurgroep, dat ten zuiden van de Drau eigenlijk niet meer zou mogen voorkomen, omdat die rivier normaal gesproken de Zuidelijke Kalkalpen van het oergesteente scheidt.

Over in wezen twee haarspeldbochten scheuren we vervolgens weer naar beneden naar letterlijk zeeniveau en bereiken direct achter de camping en het strandbad van Ortsee de oostelijke oever.
Bij badweer zou hier een duik in het water de moeite waard zijn. Wij daarentegen verlaten via Mösel voor de volgende 15 kilometer de Weissensee en volgen in plaats daarvan even de loop van de Weissenbach, voordat de Farchtensee Straße ons langs de Tscherniheimer Bach zuidwaarts voert.
Wat is ons volgende doel? De Hermagorer Bodenalm, want langzamerhand is het weelderige Regitnig-ontbijt toch verteerd en is er in onze magen weer plaats voor eenvoudige huttenkost.

De laatste tien kilometer voeren voornamelijk over asfalt door weelderig groene weilanden, romantisch riet en de wereld van zacht watersporttoerisme terug naar het vertrekpunt in Techendorf.
Omdat het nog even duurt tot ons heerlijke 6-gangenmenu in het Regitnig, maken we als toegift een klein ommetje naar het westen, doorkruisen de rietgordel, lezen ons op informatieborden over de vochtige graslanden en verlandingsmoerassen in en observeren van alles wat daar kruipt, fladdert en vliegt.
Maar met de nu opkomende wind keren de wolken, die zich ’s middags hadden teruggetrokken, snel en des te donkerder terug. Noem ons laf, maar liever dan vanaf openlucht-uitkijkplatforms kijken we naar de opkomende regen vanuit de rustruimte van het meer-spa of vanuit de fantastische woonkamer aan het meer, telkens gezond en wel achter panoramaramen luierend ...

Wat we door het voorbijtrekkende front helaas moeten missen, is een wandeling door Techendorf, die qua sfeer best aantrekkelijk kan zijn, want: hier ontmoet rustieke nuchterheid Zuiders flair.
Met de stoïcijnse kalmte van Karinthië drinkt men Italiaanse espresso op een sierlijk houten terras, terwijl pal daarnaast roeiboten en waterfietsen in het water dobberen; je haalt een ijsje met twee of drie bolletjes, geniet van visspecialiteiten vers uit het tot 99 m diepe meer of vermaakt je op zwoele zomeravonden met een potje midgetgolf.

Klinkt niet meteen als Halli-Galli en compleet nachtleven? Klopt. "De typische Weissensee-gasten zijn gezinnen", weet Michael, directeur van Regitnig. "Terwijl de ene ouder 's ochtends de kinderen bezighoudt, maakt de andere een biketocht. 's Middags komen ze dan allemaal bij het strand samen en ondernemen iets gezamenlijk."
De mogelijkheden hiervoor lopen uiteen van een klassieke zwemmiddag via diverse vormen van watersport inclusief vissen tot wandelingen, koetsritten of Segwaytochten. Maar ongeacht welke bezigheid je kiest: het turkooisblauw van de Weissensee is er altijd bij!

Hetzelfde geldt ook voor het tourprogramma op de tweede dag. Want wie kiest voor trailbiken op de Naggler Alm hoeft geenszins het Weissensee‑panorama op te geven - integendeel!
Te beweren dat het maximaliseren van uitzichtpunten richtinggevend is geweest voor de respectieve trailverlopen zou natuurlijk overdreven zijn. Maar zonder daadwerkelijk overleg met de trailbouwers, de vroege professionals in hun vak, gevoerd te hebben durven we te stellen: dit aspect is op z’n minst aan de rand meegenomen - en al was het "alleen" door local Michael Regitnig, die in het kader van de vooronderhandelingen voor de Weissensee-Trail persoonlijk met de grondeigenaren, zeventien in getal, "door het struikgewas is geworsteld".

Overigens, de ontstaansgeschiedenis van het trail-trio: een schoolvoorbeeld van welke initiële inspanning in Oostenrijk vaak aan dergelijke projecten ten grondslag ligt, en hoe eenvoudig het daarna kan zijn wanneer die horde genomen is.
"Wat we allemaal voor de eerste trail hebben moeten regelen", herinnert Michael zich tien jaar na de start van het project met een hoofdschudden. Haalbaarheidsstudie, informatieavond in de gemeenschapszaal, lokale inspecties met de grondeigenaren en bergbanen - het volledige programma. Georg Grogger, destijds samen met echtgenote Doris en daarnaast als organisator van races (we noemen alleen: Nordkette Quartett en Nordkette Downhill!) ook leidend deel van het adviesbureau Trail Solutions, was verantwoordelijk voor de in 2016 geopende Weissensee-Trail.
Dat de Tiroleanen hun zaak goed hebben uitgevoerd blijkt bouwkundig uit de 2,7 km lange singletrail zelf - details daarover zo meteen. En op het gebied van projectmanagement geldt als bewijs van kwaliteit hoe het twee jaar later verderging met de trailbouw bij de Weissensee: "Bij de Naggl- en Panoramatrail zeiden we alleen nog: 'dit en dat willen we doen - past dat?' En iedereen zei: 'past'", vertelt projectinitiator Michael Eder grijnzend.

Want ja, de Weissensee-Trail, waarin we naar aanleiding van de vriendelijke aanbeveling van een local als "het beste om mee te beginnen" met goede moed insteken, blijkt al snel helemaal niet zo makkelijk als oorspronkelijk en stiekem gedacht. Voornamelijk is daar het nog natte parcours de schuld van, dat menig glibberige steen en vooral zeepachtige wortels met zich meebrengt.
Bij de tweede ronde in de namiddag ziet dat er al heel anders uit en kunnen we het, met uitzondering van een krappe rechterbocht in het laatste deel waarvan het draaipunt er op de een of andere manier altijd te verrassend en trapachtig uitziet, behoorlijk plezierig en ontspannen laten verlopen.

2,7 kilometer lang is de Weissensee-Trail achteraf gezien inderdaad het makkelijkste van het trio, wat vooral komt door zijn vloeiende, ruime bochten en de tussentijdse langere dwarspassages. Vakkundig sluit het zeer natuurgetrouwe en afwisselende pad zich aan op het terrein; steil wordt het zelden en meestal is het goed overzichtelijk. Boze tongen beweren dat het moeilijkste deel de grindbocht direct voor het dalstation is. Afgezien van een rotsig-splitterig stuk in het kruispunt met de Panorama-Trail overheerst, wat de ondergrond betreft, grippige bosgrond.
Voor echte cracks zou de signaturetrail eventueel een paar extra gimmicks om mee te spelen en te springen kunnen bevatten; beginners daarentegen vinden mogelijk de weliswaar nooit heftige maar toch relatief veel voorkomende (schuine) wortels verdacht. Wat iedereen simpelweg zal liefhebben: de momenten waarop het bos, respectievelijk de kabelbaantracé, zichtlijnen vrijgeeft of het pad de skipiste kruist of raakt. Dit minder vanwege het directe rijplezier, maar vanwege het prachtige uitzicht op het meer en de bergen, dat door de niet-overdreven moeilijkheidsgraad ook echt genoten kan worden.

Met zulke momenten is ook de Panorama-Trail, zoals de naam al doet vermoeden, niet zuinig. Je moet ze echter eerst verdienen, want na de instap van de skipiste onder het bergstation gaat het nog bijna een bosrijke kilometer westwaarts met een paar korte tegenstijgingen, voordat de resterende twee kilometer echte downhills beginnen.
Waarschijnlijk, omdat de - desalniettemin natuurlijke - ondergrond er verzorgder uitziet dan bij de andere twee opties, hoor je in verband met de Panorama-Trail vaker het voorvoegsel "Flow-". Maakt niets uit, het blijft leuk.
Behalve misschien op een kort stuk in het meest uitzichtrijke deel, als je je gloednieuwe fiets uitrijdt. In die drie ruime haarspeldbochten door slechts schaars, laag struikgewas liggen namelijk, als gevolg van de regennacht of - de half blootliggende buizen doen het vermoeden rijzen - een drainageprobleem, een paar waterplassen en meters modder op de loer.

Verder is de Panorama-Trail een tamelijk smalle, met tal van jump-features gekruide bochtenorgie, die op sommige stukken binnen een paar lengtes aanzienlijke hoogtemeters verslindt - voornamelijk in de vorm van banked bochten.
Een overeenkomstig krappe, golvende zigzag is de in totaal 3,2 km lange lijn die de nummer twee van drie in het bos vormt. Pas vanaf de aansluiting op de Weissensee-Trail kalmeren de lengte- en dwarsuitslagen en nemen ze het profiel van de Pionier over.

Tijd voor een pauze! Want ook daarvoor is de Naggler Alm, doordat er bij het bergstation een techniekparcours van de plaatselijke mountainbikeschool is gelegen en die al in de jaren nul dé MTB-rijtechniek-hotspot van de regio was, perfect.
Met eerst het uitzicht op het Nassfeld, daarna paardenbloemensiroop, veroverde de liefdevol gedecoreerde Naggler Alm-hut ons meteen. En wanneer pachter Christophe Neveux, de man met de oprecht Franse afkomst en kleurrijke hoofddeksel, tenslotte nog een cake met veenbessen en maanzaad brengt die qua formaat en smaak met gemak nog tien extra trailritten zou overleven, zijn we definitief in de zevende berghuttenhemel.
Waarom zouden we ons, zeker nu de zon tevoorschijn komt en verleidelijk naar de opgestelde ligstoelen knipoogt, eigenlijk van dit fijne plekje losmaken?

Klopt, de Naggl-trail! Omdat hij door de aanrit over de alm de vlakste en langste (5,1 km) van de drie lijnen is, heeft hij een tweedelig karakter:
Bovenin moet je ogen en concentratie erbij hebben als je de slagbomen passeert. Snel bouw je in het golvende terrein steeds weer vaart op en — wie wil — ook wat airtime, maar je moet dat allebei wel op een tamelijk smal, plaatselijk licht geëxposeerd tracé gecontroleerd door de nodige richtingswissels zien te houden. Na de eerste kruising met een bosweg volgen naar aanvoelen 200 bochten (in werkelijkheid zijn het er waarschijnlijk maar 20) met soms lastiger insluitsels: rotsplaten, wortelstappen, verrassende steile stukken.

Het tweede deel, na nog een wegkruising, betovert dan met een duatlon van bosbaden en golfsurfen. In de gesuggereerde slalom surf je net onder de officiële alm-oprit door het geboomte, en alles is fluweelgroen en zalig zacht.