Racefietsen en gravelbiken in het Kamptal

Dus de fietshelm en de zonnebril opgezet, opgestapt op de Trek Checkpoints in zwart, zwart en zwart en weggerold; vanaf het voorterrein van het futuristische, desalniettemin idyllisch in de omliggende wijngaarden ingesloten viersterrenhotel rechtstreeks het weidepad achter de parkeerplaats op.
Natuurlijk hadden we ons voor een of twee ritjes in het Kamptal ook zo even in het nabijgelegen Schönberg bij de chef van Bikeboard persoonlijk kunnen inchecken. Maar eerlijk: wie zou anders niet voor het Wine & Spa-Hotel kiezen als dat met een uitnodiging lonkt?
Los daarvan waren we ook nieuwsgierig naar wat de Kamptaler paradeonderneming zich ter gelegenheid van haar 20e verjaardag als het ware zelf cadeau had gedaan.

Een fietsenzaak met een aangebouwde werkplaats zou Bikewelt zijn, die in 2023 werd geopend, werd ons verteld. Allerlei fietskleding en accessoires zijn er te koop, en men biedt servicepakketten vanaf 25 euro aan - ideaal voor iedereen die niet zelf wil of kan sleutelen; vooral nu, aan het begin van het seizoen. Enerzijds.
Aan de andere kant en vooral ziet de in het Loisium gehuisveste winkel zichzelf echter als aanspreekpunt voor sportief ingestelde gasten die zonder eigen fiets in Langenlois en omgeving verblijven dan wel voor alle wielersportgeïnteresseerden die meer uit zichzelf en hun (toekomstige) materiaal willen halen.

Een indrukwekkende 3.583 hectare van het Kamptal worden als wijnbouwgebied gerekend, waarvan meer dan 2.000 op het grondgebied van de gemeente Langenlois. Grüner Veltliner en Riesling worden gezien als de meest typische druivensoorten van deze regio, die wordt gekenmerkt door warme zomerdagen, koele nachten en lange, zonnige herfstperiodes.
Bij een bezoek aan de vinotheek van het Loisium wordt echter al snel duidelijk: dat is nog lang niet alles. Beginnend bij de autochtone Rode Veltliner - we passeren bij de uitkijktoren Engabrunn, in de volksmond vanwege het ernaast geplaatste, reusachtige stenen kunstwerk ook "die Brille" genoemd, de oorsprong van deze uit 1926 daterende "klonenteelt" - wordt hier tegen aan huisprijzen een uiterst gevarieerd potpourri aangeboden. 80% van het aanbod komt van lokale wijnbouwers en producenten.

"Mmmhhh ... zo kun je goed werken!" Tevreden zuchtend leunt Michi achterover. De eerste van vier gangen van het uitstekende diner met wijnarrangement is achter de rug, alle huurfietsen staan schoon in de stalling, we hebben onze ronde zonder pech en valpartijen voltooid: van de indrukwekkende logeplaatsen op de Wagram naar beneden naar de niet minder indrukwekkende Friedensstupa in Grafenwörth, en via de deels met grind, deels geasfalteerde, deels over weilanden direct langs de rivier lopende tracés van de Kamptal-fietsroute terug naar Langenlois ... natuurlijk niet zonder eerst een korte stop bij het sprookjesachtige Schloss Grafenegg, dat met zijn spannende mix van romantisch historicisme, modernste concert- en evenementenzalen en idyllische parkaanleg telkens weer weet te fascineren.
Nu is ook voor "Bike Michi", zoals de Loisium-Crew de markant gestileerde jonge vijftiger heeft gedoopt, officieel de dienst voorbij.

Toen aan de gepassioneerde sleutelaar, jeugdtrainer, gelegenheidsracer en vaste waarde van de Weense MTB-scene ruim een jaar geleden werd aangeboden om mee te helpen de Loisium Bikewelt in Langenlois op te bouwen, stemde de wijnliefhebber toe en, zoals men zegt, maakte hij van zijn hobby zijn beroep. Dus het sportieve, niet het oenologische.
Sindsdien pendelt de Brigittenauer dagelijks naar het mooie Kamptal om hier te leiden wat niet in het gebruikelijke patroon van een bike-shop past. Want dat meneer Mitterbacher ons vandaag door de tuinen en velden van de omgeving heeft geleid, is bij passende bedrijfsincentives of seminarprogramma's af en toe onderdeel van zijn werk.
Dat de man die men op het Bikeboard-forum als "Mister M" kent zich nu zelfs spontaan een kamer heeft genomen om ons verder door de avond respectievelijk het wijnaanbod te kunnen begeleiden, had mij natuurlijk als waarschuwing kunnen dienen. Maar ergens tussen afterride-borrel, aperitief, wijnbegeleiding, de overstap naar de bar en een vlucht-'achterl' stop ik gewoon met het tellen van de glazen van vandaag. Morgen zweet het toch weer weg.

Nieuwe dag, nieuw plan. We zadelen de net iets snellere fietsen met net iets gladdere banden erop. Chique Trek Madones (en een degelijke Trek Domane) in plaats van de gestrige Checkpoints. Strakke aero-racers (en een comfortabel endurance-model) in plaats van robuuste gravelbikes.
Op het programma staat een 60 km-rondje op de racefiets rond de Manhartsberg en daarna over naar de westelijke kant van het Kamptal, het hoogland tussen Gars, Schiltern en Gföhl. "Waldviertel puur", belooft NoPain, die de vorige avond natuurlijk keurig naar huis naar zijn vrouw en kinderen is gereden. Ik weet niet helemaal zeker of dat goed of slecht voor mij is.

Een weelderig ontbijt later ziet de wereld er alweer een stuk beter uit. De overgangen van het glazen restaurantgedeelte van het Loisium naar de architectonisch spannende binnenplaats en de omliggende tuinen zijn vloeiend, en waar ik ook kijk lijkt deze aprildag zich te leren aandienen als een aangename vertegenwoordiger van het zonnig-warme soort.
In het dampende buitenzwembad trekt een zwemmer ijverig zijn baantjes. De nog ijverigere Michael heeft allang de toer- en MTB-vloot bij de Bikewelt klaargezet. Tenslotte gaat de shop al om acht open. Nu stelt de specialist de laatste details van onze huurfietsen af: versnellingswerk, zadelhoogte, pedaalsysteem.

Het biologische bedrijf BrauSchneider vestigde zich in 2017 in de deelgemeente van Langenlois die bekend is geworden om zijn botanische attracties - de Kittenberger Erlebnisgärten en de Schaugarten, respectievelijk het zadenarchief Arche Noah. Sindsdien vult het met zijn uitstekende ambachtelijke bieren het drankenaanbod van de regio aan.
Hij geeft ons met zijn krachtige India Pale Ale, de moutige Dark Mild of de zomers-fruitige Marillen Sour, maar ook wel eens koffie en een Wachauer Schnitte, frisse energie voor het epische slotstuk over de oude Bergweinstraße terug naar het Loisium.

Schiltern markeert de overgang van het bosrijke noorden naar het door wijn gedomineerde Kamptal. Dennen, beuken, eiken of sparren gedijen hier net zo goed als fruitbomen, struiken of gewoon wijnranken.
Laatstgenoemden worden, nog meer dan de tuinen in de lagere gelegen delen, blootgesteld aan het voor het Kamptal typische samenspel van koude stromingen uit het Waldviertel en warme weersinvloeden uit het Pannonisch bekken. Het resultaat brengen de wijnbouwers op de markt, omdat het hun percelen — door zanden en zeldzame kiezellagen bedekte Rieden op oud kristallijn gesteente — toelaat als bergwijn te worden aangemerkt. Volgens de Oostenrijkse wijnwet is daarvoor een helling van meer dan 26% respectievelijk 15° vereist, of terrassen.

Dat is dus het theoretische materiaal waaruit de laatste kilometers van onze ronde met 800 hoogtemeters bestaan.
Praktisch fascineert het ons hoe plotseling, na de uitstap naar het "hoge" noorden, het andere weer begint: het Waldviertel, dat keurig in rijen en spaliërs is aangelegd. En met welk prachtig uitzicht vanaf de wijnstad Langenlois en de abdij Göttweig over het Donaubekken tussen Tulln en Krems, met de koeltorens van de centrales Theiss en Zwentendorf tot aan Schneeberg en Ötscher, deze laatste etappe opnieuw voor ons in petto heeft, nauwelijks nadat we het tuindorp via een kronkelig bosstukje hebben verlaten.

Daarop willen we nog eens het glas heffen, daarop willen we nog eens drinken. In de historische kelder van de Weinwelt Loisium, waar meer dan 20 jaar geleden alles begon.
Het is een open geheim dat het idee voor de in 2003 geopende locatie ooit in de late uren in de ondergrondse gangen en wijnopslagplaatsen van Langenlois is gegroeid. Als het ware "a b'soffene G'schicht", waar echter niemand spijt van heeft.

Wat de kelder-eigenaars Gerhard en Tuula Nidetzky, hun wijnbouwer-buur Karl Steininger en de wijnminnende toparchitect Steven Holl destijds diep onder de grond beraamden, staat nog steeds als een vermeend authentieke schets op de etiketten van de Grüner Veltliner uit de Ried Loisium: de "Drie-eenheid" van een labyrintachtige belevingskelder, een monolithische bezoekerscentrumkubus en een als een oude rank vertakt hotelcomplex.
Ondertussen reist het concept de wereld rond, vond opvolgers in de Südsteiermark, onlangs in de Champagne, en vanaf 2026 ook in de Elzas; verdere uitlopers zijn gepland. In het steierse Ehrenhausen bestaat er al een "light-versie" van de Bikewelt: huur-E‑MTB's en -lageinstapfietsen in de naastgelegen container. Of alle Loisiums op een dag een volledig geïntegreerde en uitgewerkte Bikewelt à la Langenlois zullen krijgen, valt te betwijfelen. Wij vinden: gaaf dat de oorspronkelijke vestiging in Niederösterreich er een heeft. En bedankt dat we hun aanbod zo uitgebreid mochten gebruiken. Proost!
... en trouwens, Michi: wat dacht je ervan als we in het najaar terugkomen om met de Trek-Fullys een bezoek te brengen aan de Trailarea Göttweig?